Lood of zink voor uw dakgoot: het verschil dat er echt toe doet

Lood en zink worden vaak in een adem genoemd, maar op een dak doen ze verschillend werk. Lood is zacht. U kunt het met een hamer over een dakpan of in een hoek kloppen tot het de vorm precies volgt. Zink is stug en veerkrachtig. Het laat zich niet in een vorm kloppen, maar wel felsen, buigen en solderen tot een strakke baan van meters lang.

Dat verschil bepaalt waar ze thuishoren. Lood gebruikt u waar bouwdelen op elkaar aansluiten. Zink gebruikt u waar water getransporteerd moet worden of waar een vlak afgedekt wordt.

Rond een schoorsteen, langs een muuraansluiting, onder een dakraam, in de kilgoot van een pannendak: overal waar twee verschillende bouwdelen elkaar raken en niet in hetzelfde tempo bewegen.

Lood kan die beweging opvangen. Het rekt mee zonder te scheuren, op voorwaarde dat het in stukken van beperkte lengte wordt gelegd. Wordt lood in te lange banen aangebracht, dan trekt het zichzelf kapot op de vouw. Dat is de meest voorkomende loodfout die wij tegenkomen op daken van anderen.

Loodwerk hoort mechanisch vast te zitten: in een sleuf in het voegwerk, met loodproppen of een loodklem. Kit is een afdichting, geen bevestiging. Lood dat alleen met kit hangt, komt binnen enkele jaren los.

Mastgoten, bakgoten, zinken dakbedekking, kilgoten in zinkuitvoering en hemelwaterafvoeren. Zink is licht, gaat lang mee en laat zich tot een gesloten geheel solderen zonder dat er ergens een naad hoeft te wijken.

De kunst zit in het opvangen van uitzetting. Zink werkt aanzienlijk in de lengte bij temperatuurwisselingen. Daarom horen er in lange gootlengtes uitzetstukken, en daarom ligt een zinken dakbedekking op roeven of felsen die kunnen schuiven. Wordt zink star vastgezet, dan scheurt het bij de bevestiging of trekt een soldeernaad open.

Zink op een aansluiting die beweegt, scheurt. Lood in een lange goot zakt uit en gaat golven. Het materiaal is dan niet slecht, het staat alleen op de verkeerde plek.

Er is nog een valkuil die weinig mensen kennen: zink en koper gaan niet samen. Regenwater dat eerst over koper loopt en daarna over zink, tast dat zink versneld aan. Een koperen pijp of een koperen dakornament boven een zinken goot is dus geen detail maar een fout.

Ook de ondergrond telt. Zink hoort niet rechtstreeks op vers beton of op nat hout te liggen, en het heeft ventilatie aan de onderkant nodig. Zonder die ventilatie corrodeert zink van binnenuit, en dat ziet u pas als het te laat is.

Lood is een zwaar metaal. Bij het bewerken komen deeltjes vrij, en die horen niet in een regenton, een moestuin of een zandbak terecht te komen. Vakmensen werken daarom met handschoenen, wassen hun handen voor het eten en ruimen restmateriaal op in plaats van het in de goot te laten liggen.

In drinkwaterleidingen hoort lood niet meer thuis. Op het dak, waar het regenwater afvoert dat u niet drinkt, is het nog steeds het meest geschikte materiaal voor aansluitingen die moeten meebewegen.

Lood is dofgrijs, dik en zichtbaar vervormd. Vaak ziet u nog de hamerslagen waarmee het over de pannen is gezet. Het volgt de ondergrond precies.

Zink is lichter van kleur, glad, met rechte kanten en zichtbare soldeernaden of felsen. Nieuw zink blinkt en wordt in een paar jaar mat lichtgrijs. Dat is normaal en gewenst: die matte laag beschermt het metaal eronder.