CV-ketel maakt een bonkend geluid: wat het betekent

Bonken is niet een geluid. Luister of het een doffe klap is bij het aan- of uitschakelen, een aanhoudend rommelen tijdens het branden, of een tikken dat door de leidingen loopt. Die drie hebben verschillende oorzaken en dus verschillende oplossingen.

Wat installateurs kookgeluid noemen, klinkt als een fluitketel die net op gang komt: een laag rommelen dat aanzwelt zodra de ketel op temperatuur is en wegvalt als hij uitschakelt. Dat komt uit het toestel zelf.

Een enkele harde klap kort na het aanslaan is iets anders. Die hoort bij de ontsteking en verdient meer aandacht dan een rommelend geluid. Daarover verderop meer.

In de warmtewisselaar loopt cv-water langs een wand die door de brander wordt verhit. Ligt daar een laag kalk of ketelslib op, dan geleidt die laag de warmte slecht. De wand erachter wordt heter dan bedoeld en het water dat er tegenaan komt, kookt plaatselijk. De stoombelletjes die daarbij ontstaan, klappen direct weer dicht in het koudere water eromheen. Dat klappen is wat u hoort.

Hetzelfde gebeurt bij te weinig doorstroming. Loopt er te weinig water door de wisselaar, bijvoorbeeld door een vervuilde installatie, door radiatorkranen die grotendeels dichtstaan of door een pomp die het niet meer haalt, dan staat het water te lang tegen die hete wand.

Ketelslib is zwart, fijn en magnetisch. Het is corrosie uit radiatoren en leidingen. In een installatie waar veel is bijgevuld met vers water komt het vaker voor, want elke liter vers water brengt zuurstof mee.

Lucht geeft een ander soort geluid: een borrelen of ruisen dat met de pomp meebeweegt, vaak samen met radiatoren die niet goed warm worden. Zit er veel lucht in, dan kan de ketel ook gaan bonken, omdat de doorstroming hapert.

Dit is de enige oorzaak die u zelf kunt aanpakken. Ontlucht de radiatoren en controleer daarna de waterdruk. Komt het geluid binnen een paar weken terug, dan komt er ergens lucht bij het systeem in. Dat is geen kwestie van nog eens ontluchten, maar van uitzoeken waar die lucht vandaan komt.

Kijk op de manometer of de druk in het aangegeven gebied staat. Te lage druk geeft slechte doorstroming en dus geluid.

Ontlucht de radiatoren, te beginnen op de laagste verdieping. Vul daarna zo nodig bij tot de wijzer weer op zijn plek staat.

Zet de thermostaat een graad lager en luister of het geluid mee afneemt. Neemt het af, dan wijst dat richting temperatuur in de wisselaar. Blijft het gelijk, dan zit het eerder in de doorstroming.

Controleer of de radiatorkranen open staan. Een installatie waarin bijna alles dichtstaat, stuurt al het water door een klein deel van het circuit, en dat hoort u terug in de ketel.

Open het frontpaneel van de ketel niet. Achter dat paneel zit de gasgestookte kant van het toestel: brander, gasblok, ontsteking en rookgasafvoer. Daar hoort alleen iemand aan te werken die daarvoor is opgeleid en die het daarna kan nameten. Dat paneel zit er niet voor niets.

Bel direct, zonder eerst zelf iets te proberen, als u gas ruikt, als er een harde klap klinkt bij elke ontsteking, of als u roet of zwarte aanslag ziet rond de ketel of de rookgasafvoer. Gaat een koolmonoxidemelder af: schakel het toestel uit, zet ramen open, verlaat de woning en bel 112.

Bel ook als het bonken blijft nadat u hebt ontlucht en de druk klopt. Dan zit het in de wisselaar of in de pomp, en die zitten allebei achter dat paneel.