Lood rond de schoorsteen in Halfweg: dakdekker voor loodwerk

Wat hier in Halfweg speelt

Een schoorsteen bestaat voor ons uit twee helften die los van elkaar kapot gaan. Onderaan, waar het metselwerk het dakvlak raakt, ligt lood: een voetstuk, loketten langs de zijkanten en een aansluiting die het water om de schoorsteen heen stuurt. Daarboven staat het metselwerk zelf, met voegen en een kop. Bij de lintpanden uit de jaren dertig is dat lood meestal nog het origineel, en na tachtig jaar uitzetten en krimpen scheurt het bij de knik of laat het los uit de voeg waarin het is ingehakt. Nieuw voegwerk boven versleten lood lost niets op, en nieuw lood tegen los metselwerk evenmin. Wij kijken die twee daarom altijd samen na, ook wanneer u ons voor één ervan belt: het lood vernieuwen wij, het metselwerk laat u door een metselaar doen.

De kop is in dit dorp het tweede terugkerende punt. Een schoorsteen steekt boven alles uit, vangt regen van alle kanten en droogt aan de noordzijde nauwelijks. Is er nooit een afdekking op gekomen, dan neemt het metselwerk water op en zakt dat vocht naar beneden, waar het op zolder als een vlek onder de schoorsteen tevoorschijn komt. Dat is meestal het moment waarop mensen bellen, en dan is het metselwerk al jaren bezig. Voegwerk en stenen herstellen is werk voor een metselaar; wij vernieuwen het lood aan de voet en het lood van een afdekking, zodat er geen water meer langs of in het kanaal loopt.

Halfweg heeft daarbij een eigenaardigheid die met de opbouw van het lint te maken heeft. Omdat de bebouwing pand voor pand is ontstaan, staan er zelden twee panden van gelijke hoogte naast elkaar, en een schoorsteen staat hier dus geregeld pal tegen de opgaande muur van de buren of vlak op de erfgrens. Dan is de vraag niet alleen wat er moet gebeuren maar ook aan wiens kant het staat en van wie de steiger straks over de tuin gaat. Wij lossen die vraag niet op, want dat is een zaak tussen u en uw buren. Wat wij wel doen: fotograferen wat er is, laten zien waar het water binnenkomt en opschrijven wat er nodig is, zodat twee buren over dezelfde feiten praten in plaats van over hun vermoedens.

De open ligging naar de polder maakt een losse kop hier een veiligheidszaak en geen schoonheidsfout. Er staat weinig tussen de wind en het lint, en waar het voegwerk is weggespoeld zit er niets meer dat de bovenste stenen op hun plaats houdt. Een losgeraakte steen valt op een dak, op een tuin of op de stoep aan een doorgaande weg. Meldt iemand dat de kop scheef staat of dat er brokjes in de goot liggen, dan zorgen wij eerst dat er niets meer naar beneden kan vallen, en daarna kijkt een metselaar wat er aan de kop moet. Dat is de volgorde die wij aanhouden, ook wanneer u op dat moment liever een prijs had gehoord.

Wat wij aan een schoorsteen niet doen, staat er wat ons betreft net zo duidelijk bij. Vegen doen wij niet en het keuren van een kanaal ook niet: dat is het vak van een schoorsteenveger, met eigen papieren en een eigen verantwoordelijkheid. Aan wat er binnen op het kanaal is aangesloten komen wij evenmin. Onze grens loopt bij het loodwerk aan de buitenkant en bij de aansluiting op het dakvlak; metselen doen wij niet. Valt uw vraag daarbuiten, dan zeggen wij dat meteen en niet pas nadat wij op het dak hebben gestaan.

Vaak is de verstandigste uitkomst dat de schoorsteen weggaat. Afbreken doen wij niet; daarvoor kunt u bij een aannemer terecht. Dat scheelt u een onderhoudspost die elke tien jaar terugkomt, en het haalt bij een lintpand meteen de meest lekgevoelige plek van het hele dak weg. Wel iets om te weten: in de nieuwbouw rond SugarCity en aan de Houtrakpolder-rand speelt dit hele onderwerp niet. Wat daar boven het dakvlak uitsteekt is een doorvoer met een dakplaat en een manchet, en dat is ander werk met een andere levensduur.

Landelijk zoekt men op wat loodwerk rond een schoorsteen kost. Wij noemen dat bedrag niet, maar wel wat het bepaalt: de breedte van de schoorsteen op het dakvlak, of er ook een afdekking met lood bij komt, het aantal loketten en de lengte van de loodaansluiting. In Halfweg komt daar een post bij die mensen zelden verwachten: het opstellen. Veel lintpanden staan met de voorgevel pal aan de N200 of dicht bij het spoor en hebben geen achterom, dus een steiger of hoogwerker vraagt hier afstemming over plek en tijdstip. Dat is geen onvermijdelijke tegenvaller, maar het hoort wel vooraf op tafel.