Lood rond de schoorsteen in Lijnden: dakdekker voor loodwerk op de dijkpanden

Wat hier in Lijnden speelt

Langs de Lijndenerdijk staan de panden los, met de Ringvaart aan de ene kant en open polder aan de andere. Er staat hier geen buurpand dat de regen afvangt en geen bomenrij die de wind breekt. Een gemetselde schoorsteen op zo’n dak vangt daardoor aan meer zijden water dan dezelfde schoorsteen in een gesloten straat, en de zijde die op de wind ligt droogt tussen twee buien door nauwelijks. Dat is te zien aan het voegwerk: dat spoelt aan die kant het eerst uit, en zodra de voeg weg is neemt de steen zelf water op. Wij kijken bij een opname daarom niet alleen naar de kant die vanaf de weg zichtbaar is, want dat is meestal de best bewaarde kant.

Er zijn twee plekken waar het misgaat en ze liggen ver uit elkaar. Bovenaan is dat de kop: zonder afdekking loopt het water zo het metselwerk in, en bij een kanaal dat niet meer wordt gebruikt gaat dat jaren door zonder dat iemand het merkt. Onderaan is dat het lood waar de schoorsteen het dakvlak raakt. Daar hoort een voetstuk met loketten langs de zijkanten, ingelaten in een voeg. Bij deze panden is die voeg verweerd of ooit met kit bijgewerkt, en dan loopt het water erachter langs terwijl de pannen eromheen heel zijn. Los aanpakken werkt hier niet: wordt alleen de voet vernieuwd terwijl de kop nog water opneemt, dan komt het vocht een paar jaar later langs een andere weg terug. Daarom zetten wij er een afdekking met lood op; is de kop zelf op, dan is dat werk voor een metselaar.

Ons aandeel is het lood, en dat is overzichtelijk werk. De voet en de loketten krijgen nieuw lood en de overgang naar de pannen wordt opnieuw ingewerkt. Er komt zo nodig een afdekking met lood op, zodat er van boven niets meer inloopt. Uitgespoelde voegen, losse of verweerde stenen en een nieuwe bovenzijde zijn werk voor een metselaar; dat doen wij niet. Staat er iets wat niemand meer gebruikt, dan laat u het afbreken door een aannemer. Bij een dijkpand is weghalen vaak de verstandigste keuze: gemetseld werk dat nergens voor dient vraagt om de zoveel jaar onderhoud, en in deze wind komt dat eerder terug dan op een beschutte plek.

En er is werk dat wij niet doen, ook niet als u het vraagt. Het reinigen en beoordelen van een kanaal laten wij aan de schoorsteenveger; dat is een apart beroep met eigen papieren en een eigen verantwoordelijkheid. Wat er binnen op zo’n kanaal is aangesloten, raken wij evenmin aan. Wij houden het bij het lood en de plek waar de schoorsteen door het dak komt, en die afbakening staat er niet uit bescheidenheid maar omdat het twee vakken zijn. Ligt uw vraag aan de andere kant van die streep, dan hoort u dat in het eerste gesprek, en niet nadat wij het werk hebben aangenomen.

In Raasdorp en op de terreinen richting Schiphol-Noord staan minder gemetselde schoorstenen, maar wel doorvoeren die dezelfde functie in het dakvlak vervullen: er steekt iets door de dekking heen en daar moet het water omheen. Bij een loods of een bedrijfspand gaat het dan om een opstand, een kraag en een klemband in plaats van om lood in een voeg, en het bezwijkt op dezelfde manier: het materiaal veroudert, de klemming verslapt, en het water vindt de weg naar binnen langs de rand. Wij behandelen die doorvoeren bij een dakbeurt als een eigen post, want ze zijn klein genoeg om over het hoofd te zien en groot genoeg om een hele opslag nat te maken.

Wat dit werk kost, hangt hier vooral aan de manier waarop wij erbij komen. Vanaf een ladder lukt het zelden, dus er moet materieel komen te staan, en bij een vrijstaand dijkpand met een oprit of een erf eromheen is daar meestal plaats voor, mits die plaats op de afgesproken dag vrij is. Daarnaast telt hoe breed de schacht door de pannen komt, of er een afdekking met lood bij komt, hoeveel loketten erbij horen en hoe lang de overgang naar het dakvlak is. Het opzetten weegt bij dit soort werk zwaarder dan het lood.