Sanitair vervangen: wat er achter de tegel zit

Dit is de vraag die de omvang van het werk bepaalt. Komt het nieuwe toilet op dezelfde plek als het oude, dan sluit u aan op wat er ligt. Komt het een meter verderop, dan moet de afvoer mee, en dan wordt de vloer of de wand het werk in plaats van het toilet.

De reden is het afschot. Een liggende afvoerleiding moet aflopen naar het riool; de vuistregel is ongeveer een centimeter per meter. Verplaatst u een aansluiting, dan moet die helling ergens vandaan komen, en de enige richting is naar beneden of naar boven in de vloeropbouw.

Bij een toilet komt daar de diameter bij. Een toiletafvoer is aanzienlijk zwaarder dan die van een wastafel of douche, dus er is meer ruimte nodig in de vloer en er is minder speling in de route.

Zeg daarom bij een aanvraag altijd of het op dezelfde plek blijft. Dat ene gegeven verandert de klus meer dan de keuze van het merk.

Oude aansluitingen zijn zelden zo netjes als de nieuwe kraan verwacht. Kranen die jaren niet zijn bewogen, zitten vast of gaan lekken zodra ze worden gedraaid. Dat is geen slordigheid van de monteur; dat is de staat van het materiaal.

Bij oudere woningen komen aansluitingen voor met maten en materialen die niet meer gangbaar zijn. Dan hoort er een stuk leiding vernieuwd te worden tot een punt waar wel modern op aangesloten kan worden. Dat is beter dan een stapel verloopstukken, want elk koppelstuk is een plek die ooit kan gaan lekken.

Zijn er nog loden waterleidingen aanwezig, dan is vervangen geen keuze maar het uitgangspunt. Lood hoort niet in drinkwater. Dat komt in oude woningen nog voor en het is het eerste waar naar gekeken hoort te worden.

Vraag ook naar de afsluiters. Een badkamer waar u het water alleen in de meterkast kunt afsluiten, is bij elke toekomstige reparatie een groter probleem dan nodig. Bij vervanging is dat het goedkoopste moment om er eentje bij te zetten.

Onder de tegels in een doucheruimte hoort een waterdichte laag. Tegels en voegen zijn niet waterdicht; ze zijn de afwerking. Water dat door een voeg trekt, hoort door die laag te worden opgevangen en naar de put te lopen.

Dat is de reden dat een douchevloer die alleen opnieuw is getegeld, jaren later alsnog vocht in de onderliggende constructie geeft. Wordt er in een doucheruimte iets aangepakt, vraag dan expliciet hoe de waterdichte laag wordt gemaakt en hoe hij aansluit op de put en op de wand.

Kit is de afwerking en niet de afdichting. Kit in een hoek hoort er te zitten, maar hij is niet wat het water tegenhoudt. Een badkamer die op kit drijft, verraadt zich na twee winters.

Een badkamer produceert veel vocht in korte tijd. Wordt dat vocht niet afgevoerd, dan slaat het neer op de koudste plek: de buitenmuur, het plafond, de hoek achter de kast.

Bij vervanging is het moment om te kijken of de afvoer nog werkt. Een mechanische afvoer die is dichtgeslibd of waarvan het ventiel is dichtgedraaid, is een veelvoorkomende oorzaak van schimmel die ten onrechte aan de tegels wordt geweten.

Let ook op de toevoer. Een ventilatiesysteem kan alleen afzuigen wat er ergens naar binnen komt. Een deur zonder spleet eronder en ramen die altijd dicht zijn, leggen de afvoer stil.

Bepaal en koop het sanitair voordat het werk begint, of laat het bestellen. Afmetingen, de hoogte van een inbouwreservoir en het type afvoer bepalen wat er in de wand gebeurt, en dat is niet achteraf te wijzigen.

Vraag om een offerte waarin staat wat er gebeurt als er iets wordt aangetroffen dat niet zichtbaar was: een aangetaste leiding, een vloer zonder afschot, een aansluiting die niet deugt. Bij oude installaties gebeurt dat regelmatig, en het is beter om de afspraak vooraf te maken dan tijdens.

Houd er rekening mee dat het water tijdelijk af moet en dat een toilet niet altijd dezelfde dag terug is. Bij een woning met een gedeelde standleiding kan dat de buren raken; even melden voorkomt gedoe.

En tot slot een prijsopmerking die vaak verrast: op installatiewerk in een woning geldt het gewone btw-tarief van 21%, ook op de arbeid. Er bestaat geen laag tarief voor cv-, sanitair- of elektrawerk.