Dakpannen en hellend dak in Abcoude door een dakdekker uit Lijnden

Wat hier in Abcoude speelt

Dat verschil binnen één dorp is de kern van dakwerk in Abcoude. In het historische deel vallen pannen, schoorstenen en dakkapellen onder monumentenregels en is het dakvlak onderdeel van een beschermd dorpsgezicht. Een pan die in model, kleur of legverband afwijkt, is daar een zichtbare wijziging en geen praktische keuze. Wat er mag veranderen, beoordeelt de gemeente en niet wij. Wij beginnen op zulke panden dus met vastleggen wat er ligt: het type pan, het legverband, de nokafwerking, de vorm van het dakvlak en de aansluitingen.

De praktische vraag die daaruit volgt, is de beschikbaarheid. Bij panden uit de middeleeuwse en vroegmoderne periode is het oorspronkelijke pantype zelden nog nieuw te krijgen. Dan zijn er drie richtingen: gave pannen van hetzelfde dak hergebruiken op het meest zichtbare deel, tweedehands pannen van hetzelfde type kopen, of een zo dicht mogelijk gelijkend type gebruiken. Welke van de drie haalbaar is, hangt bij een beschermd pand niet alleen van de markt af maar ook van wat is toegestaan. Wij leggen de drie eerlijk naast elkaar met hun bezwaren erbij, en doen geen uitspraak over de uitkomst van een aanvraag.

In de naoorlogse en jaren-zeventig uitbreidingen in Abcoude-Noord, -Oost, -Zuid en -West is het beeld nuchterder en het werk sneller. Het pantype is uit een periode waarin het meestal nog leverbaar of goed te benaderen is, en een losse vervanging is dus eenvoudig. Wat daar wel speelt is dat de panlatten en het beschot van dezelfde leeftijd zijn als de pannen. Een pan die telkens verschuift, is meestal geen pannenprobleem maar een lat die zijn grip verliest. Wij lichten pannen op om dat te beoordelen in plaats van vanaf de grond te kijken.

In De Winkelbuurt, aan de zuidrand, zijn de daken nog geen tien jaar oud. Als daar iets mis is, is de eerste vraag niet welke pan het betreft maar of er nog afspraken liggen uit de oplevering. Meld het dan eerst bij de partij waarmee die afspraken zijn gemaakt. Wij zeggen dat ook wanneer wij het werk zouden kunnen uitvoeren; anders betaalt u voor iets waar u mogelijk recht op heeft.

Wat in alle delen van het dorp geldt, is dat de randzone van een dak zwaarder wordt belast dan het midden. Wind zuigt omhoog en die zuiging concentreert zich op de nok, de hoeken en de randen. Nokvorsten mechanisch bevestigen, gevelpannen vastzetten en de onderste rij klemmen is daarom de plek waar geld het meeste doet. Bij een pand in het beschermde deel bespreken wij vooraf hoe zo’n bevestiging kan worden uitgevoerd zonder dat het zichtbaar afwijkt van wat er hoort.

Wat wij doen: losse en gebroken pannen vervangen, nokvorsten opnieuw zetten en bevestigen, gevelpannen en de onderste rij vastzetten, panlatten en beschot vervangen waar nodig, dakvlakken opnieuw dekken, vogelschroot aanbrengen, en het lood- en zinkwerk rond schoorsteen, dakkapel en kilgoot in hetzelfde werk meenemen. Op beschermde panden werken wij herstellend en in dezelfde uitvoering, en signaleren wij het wanneer iets een wijziging zou zijn. Op ons dakwerk geldt zeker zes jaar garantie.

Veel gezocht is de vierkantemeterprijs van een nieuw dak. Wij zetten daar geen getal bij, wel de posten: het pantype en of dat nog te krijgen is, de vorm en de hellingshoek van het vlak, hoe panlatten en beschot erbij liggen, het aantal aansluitingen, en het materieel dat nodig is om erbij te komen. Bij een beschermd pand hoort het overleg vooraf er nadrukkelijk bij.