Zink- en loodwerk in Oostzaan door een zinkwerker uit Lijnden

Wat hier in Oostzaan speelt

Lood is voor dit soort werk het aangewezen materiaal, juist omdat het meebeweegt. Een loodslab die goed is ingewerkt in een voeg en die voldoende overlap heeft, kan een langzame verplaatsing opnemen zonder te scheuren. Waar het misgaat, is waar iemand ooit voor de snelle oplossing heeft gekozen: een kitrand in plaats van een ingewerkte slab. Kit is stijf en hecht aan twee kanten; zodra de twee delen ten opzichte van elkaar bewegen, scheurt hij. Daarna loopt het water achter het lood langs op een plek waar u het niet ziet, en dan zoekt u maanden.

Waar wij dus als eerste kijken bij een lekkage op een pand met een aanbouw: de opstand van het lagere dak tegen de hogere gevel. Dat is het detail waar de beweging het grootst is, want daar raken twee bouwdelen elkaar die elk hun eigen gewicht op de ondergrond zetten. Wij hakken de voeg uit, werken het lood opnieuw in en zorgen dat de overlap genoeg ruimte geeft. Dat is duurder in aanleg en het is het enige dat hier werkelijk lang meegaat.

Voor zink geldt een eigen regel die er los van staat maar hier samenvalt: zink zet uit en krimpt met de temperatuur, en die beweging moet ergens heen. Velden die te lang zijn uitgevoerd scheuren op het bevestigingspunt. Komt daar de beweging van de ondergrond bij, dan is een lang veld dubbel kwetsbaar. Wij houden de veldlengtes daarom kort en zetten de expansiestukken op de plek waar zij werken.

Op de linten Noordeinde en Zuideinde zitten de meeste van dit soort aansluitingen: boerderijen en arbeiderswoningen waaraan in de loop van de tijd is aangebouwd, met overgangen tussen bouwdelen van verschillende leeftijd. In de naoorlogse kern rond de Kerkbuurt gaat het eerder om de gebruikelijke punten: dakkapellen, doorvoeren en de aansluiting van een uitbouw aan de achterzijde. Ook daar geldt dat een uitbouw op veen niet vanzelfsprekend met het hoofdhuis meezakt.

En de regel die wij overal aanhouden: metalen die elkaar in dezelfde waterloop niet verdragen, houden wij uit elkaar. Water dat over koper heeft gelopen en daarna op zink terechtkomt, tast dat zink versneld aan; dat is aan te wijzen als een streep in het zink onder een koperen onderdeel. De landelijke vraag, wat een zinken dakgoot vervangen per meter kost, beantwoorden wij zonder bedrag: de dikte en kwaliteit van het zink, het aantal hoeken en aansluitingen, de bereikbaarheid en de staat van het houtwerk bepalen de meter.