Plat dak in Noordwijkerhout: dakdekker uit Lijnden voor bitumen en EPDM

Wat hier in Noordwijkerhout speelt

Bij de jonge woningvoorraad zitten de platte daken vooral op onderdelen: de bovenkant van een dakkapel, een erker, een uitbouw of een berging. Die vlakken zijn klein en bestaan vrijwel geheel uit rand. De bovenkant van een dakkapel is misschien twee vierkante meter, met aan drie of vier zijden een overgang: een opstand tegen het dakvlak, een voorrand en aansluitingen op de zijwangen. De levensduur wordt daarmee volledig bepaald door de detaillering en vrijwel niet door de bedekking. Dat verklaart ook waarom een dakkapel die er nog goed uitziet, jarenlang water achter een zijwang kan doorlaten zonder dat u het merkt: dat water komt in de constructie terecht en niet in uw zolderkamer.

Bij een uitbouw is de opstand tegen de achtergevel het punt waar wij als eerste kijken. Zo’n opstand hoort voldoende hoogte te hebben, de bedekking hoort er ver genoeg tegenop te komen, en bovenaan hoort een daktrim of een ingewerkte loodslab te zitten die water achterlangs onmogelijk maakt. Wat wij regelmatig aantreffen is een eerdere reparatie waarbij kit is gebruikt. Kit is op die plek de meest gemaakte fout in het hele vak: hij houdt een paar jaar, hij scheurt onzichtbaar, en het water loopt daarna tussen de bedekking en het metselwerk naar binnen, waar niemand het zoekt.

Nu de andere schaal. De gebouwen van de voormalige instellingsterreinen hebben platte vlakken van een heel andere orde: honderden vierkante meters, inwendige afvoeren, veel doorbrekingen, installaties op het dak en randafwerking over tientallen meters. De vraag is daar niet alleen of het dicht is maar of het dak bij een piekbui zijn water kwijt kan, en of alles wat er in de loop van decennia op is gezet nog waterdicht is aangesloten. Ieder apparaat dat er naderhand op is gezet, iedere kabel die erdoorheen loopt en ieder bevestigingspunt door de bedekking heen, is een mogelijk zwak punt. Die punten gaan wij één voor één langs en noteren wij apart.

De noodoverstort is bij beide schalen het onderdeel dat het vaakst ontbreekt of dichtzit, en bij een groot vlak zijn de gevolgen het grootst. Een dak dat zijn water niet kwijt kan, houdt het vast, en water weegt. Een noodoverstort hoort zichtbaar aan de gevel te zitten, boven de normale afwateringshoogte, zodat iemand merkt dat hij werkt. Op een gebouw met meerdere eigenaren of een beheerder is dat bovendien een punt dat expliciet in een onderhoudslijst hoort, want het is precies het soort voorziening waar niemand naar kijkt zolang er niets gebeurt.

Het vierde onderwerp is afschot. Een plat dak heeft verval nodig naar de afvoer, en waar dat verval ontbreekt blijft water staan. Bij oudere gebouwen is dat verval in de loop van de tijd verlopen door zetting of door een eerdere opbouw; bij jonge daken is het meestal nog zoals het was aangebracht, tenzij er later isolatie op is gelegd zonder het verval mee te nemen. Stilstaand water is niet meteen een lek, maar het is wel de plek waar vuil zich verzamelt, waar mos gaat groeien en waar de bedekking bij vorst het zwaarst wordt belast. Dat meten wij na, en bij een nieuwe opbouw brengen wij isolatie op afschot aan.

Zowel tweelaags bitumen als EPDM uit één baan is een prima bedekking. Bij een klein vlak met veel opstanden of bij een groot vlak met veel doorbrekingen laat bitumen zich vaak netter aansluiten; een rechthoekig vlak zonder obstakels kan in EPDM zonder naden. Zwaarder dan de keuze weegt dat de detaillering in één systeem blijft. EPDM met daarop een reparatie in bitumen is precies de menging die binnen een paar jaar opnieuw loskomt.

De vraag die hier landelijk leeft, betreft het bedrag per vierkante meter plat dak. Bij een dakkapel of erker is die vraag misleidend, want de vierkante meters zijn daar het goedkoopste deel. Bij een groot vlak zegt hij meer, maar dan bepalen de isolatie, het afschot, het aantal doorbrekingen en de manier waarop het werk bereikbaar wordt gemaakt het grootste deel van de rekening. Wij offreren daarom per onderdeel in plaats van met één getal.