Lood rond de schoorsteen in Noordwijkerhout: dakdekker uit Lijnden

Wat hier in Noordwijkerhout speelt

De bouwjaren van dit dorp bepalen waar het schoorsteenwerk zit. Ongeveer negen procent van de woningvoorraad stamt van vóór 1945, en daar vindt u het klassieke beeld: een gemetselde schacht die boven de nok uitsteekt, regen van alle kanten vangt en aan de noordzijde traag droogt. Voegwerk spoelt daar uit tot de steen los begint te zitten, en een kop die decennialang zonder afdekking heeft gestaan neemt water op. Dat water zakt en komt op zolder terug als een natte plek recht onder de schacht. In de naoorlogse buurten, waaronder Mossenest en De Boekhorst, is het metselwerk jonger en gaat het vaker over de afdekking en de doorvoer dan over de stenen zelf.

Waar de schoorsteen door het dakvlak komt, zit het tweede en bij ons meest gemelde probleem. Daar hoort lood: een voetstuk, loketten langs de zijkanten en een aanwerking die het water om de schacht heen stuurt. Bij oudere kappen is die slab in een voeg ingelaten, en die voeg slijt uit of is ooit met kit gerepareerd. Van binnen ziet dat eruit als een dakprobleem terwijl er aan het pannenvlak niets mankeert. Wij kijken metselwerk en lood daarom altijd samen na, want vers lood tegen los metselwerk houdt niet, en nieuw voegwerk boven een versleten slab houdt het water evenmin tegen. De slab vernieuwen wij; het voegwerk is voor een metselaar.

Bij de woningen van na 2005, ruim drie op de tien in dit dorp, is een gemetselde schoorsteen eerder uitzondering dan regel. Wat op zulke daken wel staat, is een reeks doorvoeren met een slab eromheen, en dan gaat uw vraag over die slab en niet over metselwerk. Die slabben zijn met de hand gemaakt aan het einde van een bouwstroom, terwijl de rest van het dak uit een systeem komt. Dat is de reden dat juist zij als eerste aandacht vragen, ook als het dakvlak nog nergens versleten is.

Op de gebouwen van de voormalige terreinen van Sint Bavo, uit 1918, en Sancta Maria is een schoorsteen iets anders dan bij een woning. Daar staan schachten in een lange daklijn, ze horen bij het gezicht van het gebouw, en het beheer ligt sinds de herontwikkeling tot woongebied regelmatig bij meer dan één partij. Bij een monumentale status of binnen een beschermd gebied is weghalen niet vanzelfsprekend en is opnieuw opmetselen door een metselaar gebonden aan eisen over steen, verband en voegwerk. Wat daarvan voor een bepaald gebouw geldt, weten wij niet en verzinnen wij niet; dat vraagt u na bij de gemeente. Wij schrijven per schacht op wat wij aantreffen, zodat een beheerder of bestuur kan besluiten in welke volgorde het gebeurt.

Wat wij aan zo’n schacht uitvoeren, is een korte lijst en die houden wij scherp. Het lood onderaan vernieuwen, inclusief de loketten en de aanwerking. Een afdekking met lood erop zetten zodat het water niet meer naar binnen loopt. Uitgespoeld voegwerk, losse of verweerde stenen en de kop zijn werk voor een metselaar, en de schacht afbreken laat u een aannemer doen; dat nemen wij niet aan. Bij een woning is weghalen vaak de beste keuze; bij een gebouw waar de schacht in het silhouet staat, is het dat juist niet, en dan zeggen wij dat er ook bij.

Buiten ons vak vallen het vegen en het keuren. Een kanaal reinigen en beoordelen of het geschikt is voor wat erop is aangesloten, vraagt andere papieren en een andere aansprakelijkheid, en daarvoor belt u een schoorsteenveger. Wat binnen op de schacht is aangesloten, laten wij aan een ander. Onze grens loopt langs de buitenkant: het lood en de aanwerking op het dakvlak. Wie iets vraagt dat daarbuiten valt, hoort dat bij het eerste gesprek en niet na de opname.

Tot slot iets over hoe wij erbij komen, want dat weegt bij schoorsteenwerk zwaarder dan bij welke andere dakklus ook. Een schacht is zelden vanaf een ladder te bereiken, dus er komt bijna altijd een steiger of een hoogwerker aan te pas, en op een groot gebouw met een lange daklijn is dat een post van betekenis. Daar komt bij dat Noordwijkerhout op ongeveer achtentwintig kilometer ligt, over de N208 door Bennebroek, Hillegom en De Zilk, met een richttijd van rond de veertig minuten. Die rit is de reden dat wij dit werk het liefst combineren met ander werk aan hetzelfde dak.

Landelijk wordt gezocht op de prijs van loodwerk rond een schoorsteen. Dat bedrag staat hier niet, maar de factoren erachter wel: de breedte van de schacht op het dakvlak, de vraag of er een afdekking met lood bij komt, het aantal loketten met de lengte van de loodaansluiting, en de wijze waarop het werk bereikbaar wordt gemaakt.