Lood rond de schoorsteen in Vijfhuizen: dakdekker voor lood en doorvoeren

Wat hier in Vijfhuizen speelt

Wat in de volksmond de schoorsteen heet, is bij een woning uit 2000 tot 2015 vrijwel nooit gemetseld. Boven het dakvlak steekt daar een doorvoer uit, met een dakplaat eronder, een kraag of manchet eromheen en pannen die er op maat omheen liggen. Dat is technisch iets heel anders dan een schoorsteen: er is geen voegwerk dat uitspoelt en geen kop die water opneemt, maar er is wel een rubber of kunststof afdichting die na twintig jaar zon en vorst hard wordt en scheurt. Dat is het moment waarop er een vochtplek op zolder verschijnt die eruitziet als een lekkend dakvlak. Wij vervangen zo’n afdichting en de dakplaat eronder, en wij leggen de pannen eromheen opnieuw uit.

De open ligging maakt hier verschil. Vijfhuizen ligt tussen de Geniedijk en het voormalige Floriade-terrein, met weinig bebouwing of begroeiing die de wind breekt. Alles wat boven het dakvlak uitsteekt vangt die wind rechtstreeks, en de pannen rond een doorvoer zijn op maat gesneden en daardoor korter dan de rest. Waar zo’n pan los gaat liggen, komt water onder de rij terecht in plaats van erover. Wij lopen bij een bezoek daarom altijd de hele omtrek na en niet alleen de doorvoer zelf, en waar het nodig is zetten wij de aangesneden pannen mechanisch vast in plaats van ze los terug te leggen.

In de dorpskern bij de Geniedijk staat wel gewoon metselwerk, en dan gaat het om het klassieke werk: voegwerk dat is uitgespoeld tot de steen los komt, een kop die zonder afdekking water opneemt, en lood aan de voet dat is uitgesleten of ooit met kit is gerepareerd. Die twee helften gaan los van elkaar kapot en moeten samen beoordeeld worden: nieuw voegwerk boven versleten lood lost de lekkage niet op, en nieuw lood tegen los metselwerk evenmin. Wat wij doen is het loodwerk vervangen en er een afdekking met lood op zetten; voegwerk, stenen en de kop laat u door een metselaar doen.

Bij die panden komt er een vraag vóór alle andere, en die is niet technisch. Vijfhuizen ligt in de zone van de Stelling van Amsterdam, en daar bepalen vergunning en welstand mede wat er aan de buitenkant van een pand mag veranderen. Een schoorsteen staat in het silhouet van een huis: hem laten weghalen, verlagen of door een metselaar opnieuw laten opmetselen in een andere steen is daar niet vanzelfsprekend. Wij zoeken de status van uw pand uit voordat wij een voorstel doen, en wij zeggen erbij wat wij niet weten. Voor de forten en de andere objecten in die zone geldt bovendien dat er een eigen beheerder is met eigen regels; een particuliere opdracht is daar niet aan de orde.

Onze grens bij dit werk zeggen wij liever bij de eerste vraag dan na het eerste bezoek. Reinigen van een kanaal en het beoordelen of zo’n kanaal geschikt is, laten wij over aan een schoorsteenveger: dat is een eigen vak met eigen papieren. Wat er binnen op het kanaal zit, blijft van ons af. Wij zijn er voor het loodwerk aan de buitenzijde en voor de aansluiting op het dakvlak; metselen doen wij niet. In een dorp waar opdrachten op referentie worden gegund, heeft niemand er iets aan wanneer wij werk aannemen dat wij niet zelf kunnen afmaken.

Een schoorsteen die niet meer gebruikt wordt, hoeft er niet te blijven staan. Het afbreken laat u door een aannemer doen; dat werk nemen wij niet aan. Dat haalt een onderhoudspost weg die elke tien jaar terugkomt, en het neemt meteen de plek weg die bij wind het meeste vangt. In de zone bij de Geniedijk is dat, zoals hierboven staat, geen vrije keuze en vraagt u het eerst na. Staat de schoorsteen op een vrijstaand pand buiten die zone, dan is weghalen vaak simpelweg de goedkoopste oplossing over vijftien jaar gerekend.

Landelijk wordt gezocht op wat loodwerk rond een schoorsteen kost. Wij noemen geen bedrag, wel wat het bepaalt: de breedte van de schoorsteen op het dakvlak, of er een afdekking met lood bij komt, het aantal loketten en de lengte van de loodaansluiting, en de bereikbaarheid. Bij een doorvoer in een jonger dak is de rekensom een andere: daar gaat het om de plaat, de afdichting en de pannen eromheen, en dat is stukwerk van een halve dag in plaats van een project. Het opstellen weegt in beide gevallen mee, want geen van beide is vanaf een ladder te doen.