Dakpannen en hellend dak in Leimuiden door een dakdekker: wat de wind hier doet

Wat hier in Leimuiden speelt

Windbelasting op een dak is niet gelijkmatig verdeeld, en dat is het belangrijkste dat u over een pannendak in een open landschap moet weten. In het veld van het dakvlak is de belasting bescheiden; op de randzones, dus op de nok, langs de gevels en op de hoeken, is hij een veelvoud daarvan. In een dorp dat tussen het Braassemermeer en de Westeinderplassen ligt, met daartussen open polder, komt de wind bovendien over een lange aanloop binnen zonder dat bebouwing hem heeft afgeremd. Wie een dak hier uitvoert alsof het in een dichte stadsstraat ligt, betaalt in het midden te veel en houdt aan de rand te weinig over.

Praktisch betekent dat het volgende. Nokvorsten horen mechanisch bevestigd te zijn en niet alleen in mortel gezet; gevelpannen horen geschroefd of geklemd; en de eerste rij pannen langs de dakrand hoort vast te zitten in plaats van alleen ingehaakt. Dat is geen overdreven voorzichtigheid maar de normale uitvoering voor deze ligging. Een pan die loskomt op de rand neemt bij de volgende vlaag meestal de buurpannen mee, en dan is een losse pan een gat geworden. Wij controleren bij een opname juist die zones en zeggen eerlijk wanneer het dak in het veld nog prima is en alleen de randen aandacht vragen.

Het tweede onderwerp bij een hellend dak is wat eronder zit. Bij de naoorlogse woningen rond de Burgemeester Bakhuizenlaan en de Oosterweg is dat vaak een eenvoudige constructie met panlatten en tengels, soms zonder folie of met een folie die inmiddels bros is. Dan is de pan niet het probleem: de pan houdt het meeste water buiten, maar wat er doorheen waait moet verderop weg kunnen. Een brosse folie laat dat niet meer toe en dan komt het vocht in het beschot terecht. Wij kijken bij een opname altijd van binnenuit mee als dat kan, want de bovenkant van een dak vertelt maar de helft.

De bungalows van Meerewijck vragen een eigen benadering. Die zijn in 1984 gebouwd met een dakopbouw die bij vrijwel alle woningen gelijk is, en dat maakt de conditie ervan goed voorspelbaar. Wat u bij de ene woning ziet gebeuren op de nok of bij de gootaansluiting, gebeurt bij de andere binnen een paar jaar ook. Dat is een reden om niet tot de eerste lekkage te wachten. Het is ook een reden om het werk in een keer te bespreken met de buren, want de aanvoer over de smalle parkwegen en de plek voor materieel zijn hier de lastigste onderdelen van de planning.

Over de pan zelf: wij vervangen losse pannen, hele vlakken, panlatten en tengels, en wij pakken de aansluitingen aan waar een pannendak bijna altijd lekt. Dat zijn niet de pannen in het midden maar de overgangen: de kilgoot, de aansluiting op een dakkapel, de doorvoer, de hoek waar twee vlakken samenkomen en de gootaansluiting onderaan. Bij een dak dat verder gezond is, zit het probleem in negen van de tien gevallen op zo een overgang. Wij beginnen daarom met kijken waar de overgangen zitten en niet met het tellen van beschadigde pannen.

De landelijke vraag hierbij is wat een dak vervangen per vierkante meter kost. Wij noemen geen bedrag, maar wel wat de meter duurder of goedkoper maakt: het type pan, de helling, de staat van de panlatten en het dakbeschot, of er isolatie bij komt, hoeveel aansluitingen en doorvoeren er zijn, en de bereikbaarheid voor materieel. Op de smalle wegen in het park is dat laatste hier een reële factor en niet een detail.