Dakdekker in Amsterdam Noord

De reden zit in de fundering. De eerste 1.324 woningen van Tuindorp Oostzaan zijn tussen 1919 en 1924 neergezet als tijdelijke bouw met een verwachte levensduur van dertig jaar, op betonplaten zonder heipalen. Zij staan er ruim honderd jaar later nog, maar niet meer zoals zij zijn gebouwd. Een woning die de bodem volgt, zakt niet gelijkmatig: het ene uiteinde van een rij komt lager te liggen dan het andere en de dakrand zakt mee. Wie daar een nieuwe goot in de bestaande beugels hangt, hangt hem in de scheefstand van het gebouw in plaats van op verval naar de uitloop.

Wij zetten bij een opname daarom eerst vast hoe die dakrand werkelijk loopt, over de volle lengte, en bepalen pas daarna waar het laagste punt en dus de uitloop hoort te komen. Soms blijkt dat het verplaatsen van een afvoer goedkoper is dan het corrigeren van het verval over de hele lengte; soms dat er met een tweede uitloop veel minder water over die lengte hoeft. Die afweging is pas te maken als de meting er ligt, en daarom geven wij in dit deel van Noord geen gootprijs zonder eerst gekeken te hebben.

De kappen zelf zijn licht uitgevoerd, wat past bij hun oorspronkelijke bedoeling. Onder de pannen ligt meestal geen dampopen folie zoals nu gebruikelijk is; de pannen zijn de waterkering en de helling doet de rest. Eén verschoven pan betekent dan dat er niets meer tussen zit. Datzelfde geldt voor de nokvorsten, die in een speciebed liggen dat na decennia is gaan scheuren. Wij zeggen bij dit type kap bovendien altijd eerst iets over draagkracht voordat wij iets over materiaal zeggen: er is bij de bouw niet gerekend op een zwaarder isolatiepakket, een dakraam of zonnepanelen.

In de naoorlogse delen, in Buikslotermeer, Banne Buiksloot en Nieuwendam-Noord, en in de nieuwbouw langs het IJ, ligt het anders. Daar gaat het om grote, aaneengesloten platte daken met dakranden, putten en vaak een inpandige afvoer. De schade begint er vrijwel altijd aan de rand, omdat wind daar onderdruk veroorzaakt en alles meeneemt wat niet mechanisch vastzit. Boven het open IJ is dat uitgesproken, en daarom kijken wij bij een opname eerder naar de bevestiging van rand en opstanden dan naar het midden van het vlak.

Wat in dit hele stadsdeel meespeelt bij alles wat aan de buitenkant verandert: het oudste deel van Tuindorp Oostzaan is in 2014 aangewezen als beschermd stadsgezicht. Wat er precies is toegestaan, verschilt per geval en kennen wij niet voor uw adres; dat vraagt u na bij de gemeente of bij uw vereniging. Wij voeren uit wat mag en denken mee over oplossingen die het beeld ongemoeid laten.