Lood rond de schoorsteen in Amsterdam Noord door een dakdekker

Wat hier in Amsterdam Noord speelt

Dat onderscheid is het eerste dat wij bij een opname maken, want het bepaalt wat er moet gebeuren. Staat de schacht uit het lood doordat het metselwerk zelf is bezweken, dan is het werk voor een metselaar of een aannemer; metselen en voegen doen wij niet. Staat hij scheef omdat het dakvlak eronder is gaan hellen, dan verandert nieuw voegwerk niets aan de schacht en moet het gesprek over iets anders gaan. Wij zeggen dat eerlijk, ook als het antwoord is dat er meer aan de hand is dan waar u ons voor belde.

De schade zelf begint bij vrijwel elke schoorsteen bovenaan. De kop vangt regen, en waar geen afdekplaat of regenkap op zit loopt het water de schacht in. Vorst doet de rest: nat metselwerk dat bevriest, duwt de voeg naar buiten. Het eerste signaal is zand en stukjes voeg in de goot of op het dakvlak, en pas daarna een vochtplek binnen die precies onder de schoorsteen zit. Die volgorde is nuttig te kennen: in de eerste fase is het voor een metselaar nog een kleine klus en houdt een goede loodafdekking het water tegen, in de tweede is het aanzienlijk meer werk.

Het loodwerk eromheen is voor een dakdekker meestal het eigenlijke werk. Loketten en een loodvoet sturen het water van de schacht af het dakvlak op, en dat lood hoort in een uitgehakte voeg te zitten en niet op de steen geplakt. In deze buurten treffen wij daar regelmatig een noodgreep aan: kit over de bovenrand, of een strook die bij een eerdere dakingreep is teruggelegd zonder opnieuw te worden ingevoegd. Zo een aansluiting houdt een paar jaar en geeft daarna water achter de steen, waar niemand het ziet.

Bij woningen die bewegen komt daar een detail bij dat elders minder speelt. Een loodaansluiting die spanning moet opnemen, mag niet in te lange stukken worden aangebracht: hij moet kunnen werken. Wij werken daarom met kortere stukken en meer overlap dan strikt nodig lijkt. Dat is geen extra werk dat wij erbij bedenken, het is de reden dat een aansluiting het in deze bouw wel of niet houdt.

Dan de vraag die hier vaak wordt gesteld: kan hij weg. Afbreken doen wij niet; daarvoor kunt u bij een aannemer terecht. In de tuindorpen horen de schoorstenen bovendien bij het beeld van de rij, en in het oudste deel van Tuindorp Oostzaan geldt sinds 2014 de aanwijzing als beschermd stadsgezicht. Wat er mag, vraagt u na bij de gemeente of bij uw vereniging. Blijft hij staan, dan zorgen wij dat het lood eromheen en het lood van de afdekking het water buiten houden.

Wat wij nadrukkelijk niet doen: wij vegen geen schoorstenen en wij keuren geen rookkanalen; daar is een schoorsteenveger voor. Aan een toestel dat op een kanaal is aangesloten werken wij niet, en metselen, voegen en afbreken doen wij evenmin. Wat wij wel doen: het loodwerk vervangen inclusief loketten, voet en aansluiting op het dakvlak, en het lood van de afdekking vernieuwen.