Dakpannen en hellend dak in Amsterdam Noord, dakdekker

Wat hier in Amsterdam Noord speelt

Het is een gegeven dat in dit soort werk zelden zo duidelijk op tafel ligt: de eerste 1.324 woningen van Tuindorp Oostzaan zijn tussen 1919 en 1924 gebouwd met een verwachte levensduur van dertig jaar. Zij hebben die termijn inmiddels ruim drie keer gehaald. Dat betekent niet dat die daken slecht zijn, maar wel dat de constructie licht is uitgevoerd en dat er nooit op is gerekend dat er een eeuw later nog isolatie, dakramen of zonnepanelen op zouden komen. Wij zeggen daarom bij dit type kap altijd eerst iets over draagkracht voordat wij iets zeggen over pannen.

Wat wij in deze kappen technisch aantreffen, volgt uit dezelfde bouwwijze. Onder de pannen ligt meestal geen dampopen folie zoals nu gebruikelijk is; de pannen zelf waren de waterkering. Dat werkt zolang elke pan goed ligt, en het werkt niet meer zodra er een pan verschuift of een panlat verzwakt. Een enkele losse pan is op zo een dak dus een groter probleem dan op een naoorlogse woning. Datzelfde geldt voor de nokvorsten: die liggen in een speciebed, specie scheurt en laat los, en dan zit de vorst er nog alleen omdat hij zwaar is.

Omdat deze woningen in rijen staan en vaak in één keer zijn gebouwd, geldt wat wij op het ene dak meten meestal ook voor de buren. Dat is een voordeel bij het plannen en een nadeel bij een storm: hetzelfde onderdeel bezwijkt op meerdere daken tegelijk. Wij nemen een rij daarom desgewenst in één opname mee en geven per woning aan wat er nodig is. Een steiger langs meerdere woningen is bovendien aanzienlijk gunstiger dan meerdere keren een steiger langs één.

Er is in dit deel van Noord een vraag die telkens terugkomt: kan de zolder een kamer worden. Technisch kan er veel, maar de volgorde is hier bepalender dan elders. Eerst vaststellen of de constructie het aankan en of het dakbeschot gezond is, dan pas praten over isolatie, een dakraam of een dakkapel. In het oudste deel van Tuindorp Oostzaan speelt daarnaast dat het gebied in 2014 is aangewezen als beschermd stadsgezicht, en wat er aan de buitenkant mag veranderen vraagt u na bij de gemeente of uw vereniging. Wij bouwen wat is toegestaan; wij bepalen niet wat dat is.

Bij een dak dat in een eeuw is gaan zetten, hoort ook een eerlijk woord over wat wij niet weten. Wat er onder de pannen ligt, is pas te beoordelen als ze eraf zijn. Wij schrijven in een opname daarom apart op welke onderdelen wij hebben gezien en welke niet, zodat een aangetast panlatwerk of een verzwakt beschot een verwachte post is en geen verrassing op de eindrekening.

Wat wij hier doen: losse, gebroken of verschoven pannen vervangen, nokvorsten droog opnieuw zetten met klemmen aan de panlat, panlatten en tengels vernieuwen, het dakbeschot beoordelen en vervangen, een onderlaag aanbrengen wanneer het pakket toch open gaat, de dakvoet en het vogelschroot afwerken, dakramen plaatsen of vervangen en waterdicht inwerken, en een compleet dakvlak vervangen inclusief afvoer van het oude materiaal. Wij coaten geen dakpannen.