Plat dak in Lisserbroek: dakdekker uit Lijnden voor bitumen en EPDM

Wat hier in Lisserbroek speelt

Een plat dak gaat zelden stuk in het midden. Het gaat stuk op de randzone en op de doorbrekingen: de opstand tegen de hogere muur, de dakrand, de aansluiting bij de afvoer en de plek waar een doorvoer door de bedekking heen komt. Dat is de eerste vraag die wij bij een opname stellen, en het is ook de reden waarom een melding "het dak lekt" bijna nooit betekent dat het dakvlak versleten is. In aanbouwen achter de oudere panden aan het lint komt dat extra vaak voor, omdat die aanbouwen in de loop van decennia zijn ontstaan en de aansluiting op het hoofdgebouw vaak het onderdeel is dat het minst zorgvuldig is gemaakt.

Bij zo’n aanbouw is de opstand tegen de achtergevel het punt waar wij als eerste kijken. Die opstand moet hoog genoeg zijn, de bedekking moet er voldoende ver tegenop lopen en hij moet bovenaan met een daktrim of een loodslab zijn afgedekt zodat er geen water achterlangs kan. Wat wij aantreffen is vaak een opstand die te laag is, of een bovenrand die met kit is afgewerkt. Kit is daar de vermoedelijk meest gemaakte fout in de hele dakbouw: hij houdt drie jaar, hij scheurt onzichtbaar, en het water loopt vervolgens tússen de bedekking en het metselwerk naar binnen, waar niemand het zoekt.

Het tweede punt is de afvoer, en dan vooral de noodoverstort. Een plat dak met één afvoerpunt is afhankelijk van dat ene punt; raakt het verstopt, dan blijft er water op het dak staan en dat water weegt. Een noodoverstort is de voorziening die dan het verschil maakt tussen een natte plek en een bezwijkend dak, en hij hoort zo te zitten dat u het merkt als hij werkt: zichtbaar aan de gevel, boven de hoogte waarop het dak normaal afwatert. Wij controleren bij elke opname of hij er is, of hij vrij is en waar hij op uitkomt. Bij een aanbouw achter een pand aan het lint ontbreekt hij vaak simpelweg.

Op het bedrijventerrein achter de dijk gaat het om grotere vlakken en om andere risico’s. Daar zitten vaak inwendige afvoeren, meer doorbrekingen, installaties op het dak en een randafwerking die over veel meters loopt. De vraag is daar niet alleen of het dicht is maar of het dak bij een piekbui zijn water kwijt kan en of alles wat er in de loop van de tijd op is gezet nog waterdicht is aangesloten. Elke unit die er later bij is gekomen, elke kabel die erdoorheen is gevoerd en elke bevestiging die door de bedekking is gezet, is een plek waar het mis kan gaan. Wij lopen die punten stuk voor stuk na en schrijven ze per onderdeel op.

Over bedekkingen: bitumen in twee lagen en EPDM in één stuk zijn allebei prima keuzes, en welke het wordt hangt af van de vorm van het dak en van wat eronder zit. Een vlak met veel hoeken en doorbrekingen laat zich in bitumen vaak netter oplossen; een rechthoekig vlak zonder veel obstakels is met EPDM in één baan te doen, waardoor er geen naden in het vlak zitten. Wat belangrijker is dan de keuze zelf, is dat de details in hetzelfde systeem worden afgewerkt. Een EPDM-vlak met een bitumen reparatie erop, of andersom, is precies het soort combinatie dat twee jaar later weer loslaat.

Een punt dat bij aanbouwen vaak vergeten wordt is het afschot. Een plat dak is nooit helemaal vlak; het heeft verval naar de afvoer nodig. Bij een aanbouw die ooit met eenvoudige middelen is gebouwd, of waar later isolatie op is gelegd zonder daarbij het verval mee te nemen, ontstaat een dak waar na elke bui plassen op blijven staan. Water dat blijft staan is op zichzelf geen lekkage, maar het is wel de plek waar vuil zich verzamelt, waar mos gaat groeien en waar de bedekking bij vorst het meest te verduren krijgt. Wij meten dat na bij een vervanging en lossen het op met afschotisolatie in plaats van het dak opnieuw vlak te leggen.

De landelijke vraag hier is wat een plat dak vervangen per vierkante meter kost. Wij noemen geen bedrag, maar wel waaruit het is opgebouwd: het oppervlak, de gekozen bedekking, de isolatie en het afschot, het aantal doorbrekingen en de lengte van de randzone en de opstanden. Bij een klein dak weegt die randzone relatief zwaar, want een aanbouw van twaalf vierkante meter kan net zoveel strekkende meter detail hebben als een dak van veertig.