Dakgoot en hemelwaterafvoer in Lisserbroek: dakdekker uit Lijnden

Wat hier in Lisserbroek speelt

Het onderscheid dat hier telt is dat tussen blad en zand. Blad drijft, vergaat en blijft grotendeels boven in de bak liggen, waar u het ziet. Bouwstof en zand doen dat geen van drieën. Het is zwaar, het zakt met het water mee naar het laagste punt, en het verzamelt zich precies daar waar u er niet bij kunt: in de bocht, in de tapbuis en in de knik van de hemelwaterafvoer. Een bak die er vanaf de grond schoon uitziet, kan onderin een laag hebben liggen waar het water net langs komt tot de eerste flinke bui valt. Wij lopen daarom niet alleen de bak na maar het hele traject: het afschot, de tapbuis, de standleiding en het punt waar het water uitkomt.

Dat laatste punt wordt bijna altijd vergeten en is in dit dorp extra relevant. Komt de afvoer uit op een terras of in een tuin met los zand, dan slibt de uitmonding van onderaf dicht en heeft schoonmaken bovenin geen effect. In de nieuwe buurten komt daar iets bij: hemelwater wordt tegenwoordig vaak niet meer op het riool geloosd maar in de tuin of in een voorziening in de bodem geïnfiltreerd. Dat werkt prima zolang dat punt vrij blijft, en het gaat mis zodra er grond, bladafval of bouwzand overheen komt. Wij kijken daar bij een nieuwbouwwoning standaard naar, want het is de plek waar u het probleem het laatst ziet en het eerst had kunnen voorkomen.

Aan de Lisserdijk en in de oudere kern gaat het om andere onderdelen. Daar treffen wij hanggoten en bakgoten aan op houten gootbetimmering die vijftig tot honderd jaar oud kan zijn, en dat hout is bijna altijd de zwakke schakel. Wat er dan gebeurt is voorspelbaar: de betimmering rot aan de onderzijde, het draagvlak van de goot verdwijnt, de goot zakt uit het afschot, en de naad die daardoor gaat werken wordt aangewezen als de oorzaak. Wij kijken bij zo’n melding dus eerst naar het hout en naar de bevestiging, en pas daarna naar de naad. Een naad dichtsmeren op een goot die niet meer gedragen wordt, is geld weggooien.

Over afschot: een bak met te weinig verval houdt altijd een laagje water vast, en waar water blijft staan zakt vuil uit. Dat proces versterkt zichzelf, want hoe meer er ligt, hoe minder verval er over is. Bij vervanging meten wij daarom het verval opnieuw uit in plaats van de nieuwe bak aan de bestaande beugels te hangen, en zetten wij liever een tapbuis extra dan een lange bak op één afvoerpunt te laten lozen. Bij een woning waar de komende jaren toch al meer vuil in de goot komt dan normaal, is dat de goedkoopste maatregel die er is: hij verlaagt het aantal keren dat er iemand op de ladder moet.

Voor het bedrijventerrein achter de dijk geldt weer iets anders. Daar gaat het meestal niet om een hanggoot maar om een dakrandafvoer of een inwendige afvoer op een groter plat vlak, met een noodoverstort ernaast. De vraag is daar niet of de goot schoon is maar of de overstort werkt en waar hij op uitkomt. Wij schrijven bij zulke panden per onderdeel op wat wij aantreffen: de afvoerpunten, de bladvangers, de overstort en de staat van de dakrand. Dat levert een lijst op waarmee een eigenaar kan plannen, in plaats van één regel op een offerte waar niemand iets mee kan.

Wat wij hier doen: goten schoonmaken en doorspuiten, zinken en kunststof goten repareren of vervangen, gootbetimmering herstellen of vernieuwen, beugels en klangen vervangen, afschot herstellen, tapbuizen en bochten vervangen, bladvangers plaatsen en hemelwaterafvoeren vervangen tot aan het punt waar ze uitkomen. Zit de oorzaak beneden het maaiveld, dan benoemen wij dat in plaats van te gissen.

Landelijk zoekt men hierbij vooral op het bedrag per meter gootvervanging. Wij zetten hier geen bedrag neer, maar wel waar de meter aan hangt: het materiaal, de hoogte en bereikbaarheid, of er een steiger of hoogwerker nodig is, hoeveel bevestigingspunten er vervangen moeten worden en of het houtwerk onder de goot nog gezond is. Dat blijkt pas op het moment dat de oude bak eraf komt, en daar doen wij vooraf niet geheimzinnig over.