Zink- en loodwerk in Rijsenhout: zinkwerker voor de aansluitingen

Wat hier in Rijsenhout speelt

Een dak lekt zelden midden op het dakvlak. Het lekt waar de dakbedekking ophoudt en iets anders begint: tegen een schoorsteen, langs een dakraam, in de kil tussen twee vlakken, tegen een opgaande muur. Op die overgangen ligt lood of zink, en dat metaal is de enige reden dat het er droog blijft. In Rijsenhout zit daar een eigenaardigheid bij die elders in ons werkgebied niet speelt: in dit dorp is bij de geluidsisolatieprogramma’s aan dakvlakken gewerkt. Er is isolatie aangebracht, detaillering aangepast en er zijn voorzieningen in het dak gekomen. Elke ingreep heeft een doorvoer of een aansluiting opgeleverd, en die zijn nu jaren oud.

Lood dat lekt, ziet er meestal niet kapot uit. Bladlood zet uit in de zon en krimpt in de nacht, en een slab die in één te lang stuk is gelegd, scheurt op den duur op het punt waar hij het meest beweegt. Dat is een haarscheur die u vanaf de grond niet ziet en die alleen bij slagregen uit een bepaalde windrichting lekt. Precies dat maakt de zoektocht lastig: droog als het rustig regent, nat als het waait. Wij beoordelen daarom niet alleen de plek waar u het water ziet, maar de hele aansluiting: de lengte van de stukken, de overlap, hoe diep het lood in de voeg zit en of het onderin nog vrij kan liggen.

De doorvoeren zijn in dit dorp het punt dat wij het vaakst nalopen. Een ventilatiedoorvoer, de afvoer van een verwarmingstoestel of een dakraam dat later is geplaatst, zit met een slab of een kraag in het dakvlak. Is die doorvoer aangebracht toen er al een isolatiepakket in het dak zat, dan ligt de aansluiting hoger dan waarop de detaillering was bedacht, en dan is de overlap met de pannen of met de dakbedekking eronder soms te klein. Dat gaat jaren goed en gaat mis bij aanhoudende regen met wind mee. Wij maken zulke aansluitingen opnieuw met voldoende opstand en overlap, en wij kitten ze niet dicht: kit is op deze plek een noodverband dat één seizoen meegaat.

Kilgoten zijn het derde terugkerende punt. Waar twee dakvlakken samenkomen, gaat al het water van beide vlakken door één goot; dat is de zwaarst belaste meter van het dak. In Rijsenhout hebben veel woningen in de loop van de jaren een uitbouw of een berging tegen het huis gekregen; door de ruime kavels en het eigen bezit is dat hier eerder regel dan uitzondering. Bij zulke woningen ligt daar een kil die in de oorspronkelijke opzet niet bestond en die daarom net iets te krap of te vlak is uitgevoerd. Wij maken hem opnieuw, ruimer, met een deugdelijke overlap onder de pannen.

Op de bedrijfsbebouwing gaat zinkwerk niet over slabben maar over lengte. Dakranden, muurafdekkers en waterslagen op een loods lopen tientallen meters door, en daar gelden dezelfde natuurwetten als bij een goot: het materiaal moet kunnen werken. Wij zetten die stukken met felsnaden of met bevestiging die beweging toelaat, in plaats van alles in één keer vast te leggen. Waar solderen brandtechnisch niet verantwoord is, kiezen wij een gefelste of mechanisch bevestigde oplossing. Op een dak met bitumen, isolatie en opgeslagen materiaal eronder is dat vaker dan mensen denken. Dat is geen concessie maar de betere uitvoering.

De ligging aan de Westeinderplassen doet de rest. Er staat hier vrijwel altijd wind op het dakvlak en de vochtbelasting is constant, en dat verkort het onderhoudsritme van metaal ten opzichte van landinwaarts. Wat wij daarbij eerlijk zeggen: witte uitslag op zink is geen versleten zink. Het is een oppervlaktereactie en zegt weinig over de dikte die er nog zit. Wij kijken naar putcorrosie, naar de staat van de soldeernaden en vooral naar de onderkant, want daar begint het verval. Kan een stuk nog tien jaar mee, dan hoort u dat van ons. Juist op een dak is dat het soort ding waar makkelijk geld aan wordt verdiend.

Zinkwerk is bij ons bouwkundig en niet decoratief: het moet water keren en het moet kunnen werken. Wij maken geen ornamentzink en geen sierlijk koperwerk. De landelijke prijsvraag is wat een zinken dakgoot vervangen per meter kost. Daarvoor geldt hetzelfde als bij het gootwerk: de meter zegt weinig zolang niet duidelijk is hoeveel aansluitingen, hoeken en uitlopen erin zitten, want dat is waar de tijd in gaat. Wij rekenen daarom per aansluiting of per strekkende meter met de bereikbaarheid apart, en wij zetten dat in de offerte uit elkaar in plaats van er één getal van te maken.