Lood rond de schoorsteen in Rijsenhout: dakdekker voor lood en doorvoeren

Wat hier in Rijsenhout speelt

Wat dit dorp anders maakt, is dat er op hetzelfde dakvlak meer boven het dak uitsteekt dan alleen de oorspronkelijke schacht. Bij de geluidsisolatieprogramma’s is aan daken, gevels en ventilatie gewerkt, en elke ingreep heeft een doorvoer of een aansluiting opgeleverd. Waar daarbij isolatie in het dakvlak is aangebracht, ligt de aansluiting bovendien hoger dan de oorspronkelijke detaillering veronderstelde, en is de overlap soms krap uitgevallen. Voor u betekent dat het volgende: belt u over de schoorsteen, dan kijken wij ook naar wat er naast staat. Die doorvoeren zijn even oud, ze zitten in hetzelfde vlak en ze vragen dezelfde steiger. Ze los laten liggen is de duurste manier om ze straks alsnog te doen.

Aan de schacht zelf zit het werk op twee hoogtes, en die zijn niet los van elkaar te beoordelen. Bovenop staat de kop onbeschermd in de regen: de voeg laat los, vorst helpt daaraan mee en in de goot eronder ligt gruis. Beneden, waar het metselwerk door de pannen komt, brengt lood de regen langs de schacht naar het dakvlak. Dat lood zit in een voeg die na tientallen jaren is versleten, of het is ooit met kit hersteld en dan is de scheur daarin de nieuwe waterweg. Wordt alleen de bovenkant gedaan, dan blijft de aansluiting lekken; wordt alleen de onderkant gedaan, dan blijft er van boven water in het metselwerk zakken. Het lood en een afdekking met lood doen wij; de voeg en de kop zijn werk voor een metselaar. Bij een woning uit deze bouwperiode nemen wij de nokafwerking in hetzelfde bezoek mee.

De onderdelen waaruit onze klus bestaat: het lood bij de voet en de loketten vernieuwen en op het dakvlak laten aansluiten, en er een afdekking met lood op zetten. Versleten voegen, aangetaste stenen en een nieuwe bovenkant zijn werk voor een metselaar; dat doen wij niet. Een schacht zonder functie kan ook helemaal weg, al laat u het afbreken door een aannemer doen. In een dorp met veel eigen woningbezit en bewoners die hun huis lang houden, is dat vaak de nuchterste rekensom. U ruilt een post die om de zoveel jaar terugkomt in voor werk dat één keer gebeurt, en het dakvlak heeft daarna één doorvoer minder om zich zorgen over te maken.

Wat wij niet aanraken, zeggen wij liever aan de telefoon dan op de ladder. Het uitborstelen van een kanaal en het beoordelen of het geschikt is voor wat erop zit, doen wij niet: daar is de schoorsteenveger voor, en die heeft er papieren voor die wij niet hebben. Alles wat binnenshuis aan dat kanaal vastzit laten wij eveneens met rust. Ons deel is het lood tussen de steen en de pannen eromheen. Past uw vraag daar niet in, dan hoort u dat meteen, met erbij welk vak u dan wél nodig heeft.

In het agrarische buitengebied rond dit dorp geldt er een stap vooraf, en die gaat over het dakvlak en niet over de schacht. Op oudere schuren, loodsen en bijgebouwen liggen golfplaten waarvan de aard eerst moet worden vastgesteld. Breekt zo’n plaat bij werk aan een schoorsteenaansluiting, dan is opruimen geen dakwerk maar gecertificeerd saneringswerk met eigen spelregels, en dat verandert de hele volgorde en de hele planning. Wij beginnen daarom niet aan sloop- of breekwerk in zo’n dakvlak zolang niet vaststaat waar wij mee te maken hebben. Wij zeggen vooraf wat wij zien en wat er eerst moet gebeuren; asbesthoudende platen verwijderen wij niet.

Wat het loodwerk kost, wordt bepaald door de breedte van de schacht op het dakvlak, door de vraag of er een afdekking met lood bij komt, door het aantal loketten en de lengte van de loodaansluiting, en door het materieel om erbij te komen. Dat laatste is vaak een groter deel van de rekening dan het lood zelf, en het is de reden waarom wij standaard vragen wat er nog meer op dat dakvlak speelt. Staat het materieel er toch, dan zijn de doorvoeren ernaast, een gootstuk of de nokafwerking op dat moment een fractie van wat ze los kosten. Rijsenhout ligt op ongeveer dertien kilometer over de N201 en de Aalsmeerderweg.