Loodgieter in Amsterdam Oud-West

Wat hier in Amsterdam Oud-West speelt

Het bouwtype bepaalt hier het werk. Een pand in de Da Costabuurt of de Kinkerbuurt is smal en diep, heeft een voorhuis en meestal een achterhuis, en is in de loop van een eeuw opgedeeld in woningen boven elkaar. Water dat in de badkamer op de derde verdieping weglekt, volgt niet de kortste weg naar beneden maar de weg die het hout hem wijst: langs een balk, over een plafondbeschot, door een schacht waar ook de leidingen in zitten. Het komt tevoorschijn op de plek waar het hout het minst dicht is, en dat is vaak twee woonlagen lager en een paar meter opzij. Iemand die begint te breken op de plek waar de plek zit, breekt in negen van de tien gevallen op de verkeerde plaats.

Wij werken daarom van boven naar beneden en met toestemming. Eerst het beeld: welke woningen liggen boven de vochtplek, wat zit daar aan installatie en wat is er onlangs veranderd. Dan uitsluiten: een tap dichtzetten en kijken of het stopt, een douchevloer testen zonder dat er water in de afvoer gaat, een afvoer belasten en meekijken. Dat betekent dat wij bij meerdere bewoners naar binnen moeten, en dat vraagt voorbereiding. Wij zeggen vooraf welke woningen wij nodig hebben, zodat u dat met de buren of met het bestuur kunt regelen voordat wij er staan; dat scheelt u een rit die niets oplevert.

De installaties die wij hier aantreffen, zijn zelden in een keer aangelegd. In een pand van eind negentiende eeuw is het leidingwerk twee of drie keer vervangen, telkens per woning en telkens door iemand anders. Dat levert een net op met verschillende materialen door elkaar, met afsluiters die niemand meer kan plaatsen en met takken die nergens meer heen gaan. Wij brengen bij een grotere klus in kaart wat er ligt en welke afsluiter wat uitschakelt, en laten dat achter. Voor een vereniging is dat op termijn meer waard dan de reparatie zelf, want de volgende storing begint dan niet opnieuw bij nul.

De afvoerkant heeft in dit bouwtype een eigen verhaal. De woningen boven elkaar lozen op een standleiding, en die leiding is van het gebouw en niet van u. Een verstopping of een stankprobleem in een enkele woning komt vaak voort uit iets wat verderop in die leiding gebeurt: een aansluiting die te steil of juist te vlak is ingebracht bij een verbouwing, een ontluchting die bij het maken van een dakterras is dichtgezet, een verkeerd geplaatste aansluiting van een wasmachine. Borrelende afvoeren en terugkerende stank wijzen bijna altijd op de ontluchting, en die loopt in deze panden helemaal naar het dak. Dat is het punt waar loodgieterswerk en dakwerk elkaar raken, en dat is precies waar wij voor beide het aanspreekpunt zijn.

Wat aan deze panden verder opvalt, is dat de kwetsbare delen van de installatie buiten liggen. Leidingen naar een achterhuis, een aansluiting langs de achtergevel, een kraan in de binnentuin, een afvoer over een plat dakje: dat zit in een oud pand vaker buiten dan in nieuwbouw. Bij vorst is dat het eerste dat het begeeft, en in een gesplitst pand betekent een gesprongen leiding op de bovenste laag schade in elke woning eronder. Wij wijzen die punten aan en zorgen dat er iets te sluiten en af te tappen valt, ook als dat betekent dat er een afsluiter bij moet.

Wat wij hier doen: lekkages opsporen voordat er iets wordt opengebroken, waterleiding vervangen in koper, kunststof of het laatste stuk verzinkt staal dat in deze panden nog zit, oude leidingen opsporen en vervangen, kranen, sifons en toiletten vervangen, afvoeren van keuken, badkamer en wasmachine aanleggen of verleggen, een buitenkraan plaatsen die vorstvrij af te tappen is, en vorstschade herstellen en de leiding daarna zo leggen dat het niet terugkomt.

De landelijke vraag bij deze klus is wat een loodgieter per uur kost. Wij noemen geen bedrag, wel wat het uur hier bepaalt: hoeveel woningen er bij het zoeken betrokken moeten worden, of de leiding in het zicht ligt of achter een wand of in een schacht, hoe de aanvoer van materiaal gaat in een straat zonder plek om stil te staan, en of het werk in een keer kan of over twee bezoeken moet omdat er iemand niet thuis is. Dat laatste is in gesplitste panden de meest voorkomende oorzaak van een tweede rit.