Lood rond de schoorsteen in Santpoort-Noord: dakdekker voor loodwerk

Wat hier in Santpoort-Noord speelt

Begin bij de kop, want daar wordt het probleem gemaakt. Een schoorsteen zonder afdekking neemt aan de bovenzijde water op als een spons. Dat water zakt in het metselwerk naar beneden en komt op zolder tevoorschijn als een vochtplek precies onder de schacht. Aan de oostzijde van het dorp, onder de hoge bomen van de landgoederenzone, droogt dat metselwerk nauwelijks op en blijft het bij een vorstperiode dus nat. Water dat in een steen zit en bevriest, drukt de steen van binnenuit open, en dat is het verschil tussen een voeg die is uitgespoeld en een kop die werkelijk uit elkaar valt.

Aan de westkant werkt een andere kracht op hetzelfde metselwerk. Daar ligt kilometers open duin van het Nationaal Park Zuid-Kennemerland en staat er niets tussen dat de westenwind breekt, terwijl een schoorsteen boven de nok uitsteekt en dus het eerst geraakt wordt. Is een voeg eenmaal uitgespoeld, dan heeft die wind aangrijpingspunt: de stenen bewegen mee en de kop komt scheef te staan. Wat er los raakt, valt op het dakvlak, op een dakkapel of in de tuin. Bij zo’n kop zorgen wij eerst dat er niets meer naar beneden kan vallen; herstellen of weghalen is daarna werk voor een metselaar of een aannemer.

Onderaan speelt iets anders. Waar de schacht door de pannen komt, moet het water eromheen worden geleid, en dat doet loodwerk: een strook onderlangs, loketten aan weerszijden en een afwerking die bovenaan in het metselwerk is ingelaten. Bij de vooroorlogse kappen in Santpoort-Dorp en de Kerkpadbuurt zit die inlaat in een voeg die inmiddels is uitgesleten, of er is ooit kit overheen gegaan. Kit droogt uit onder zon en wind en scheurt dan open. Vanaf dat moment loopt water erachter langs naar binnen, terwijl er aan de pannen eromheen niets te zien is.

Die twee gebreken los van elkaar aanpakken werkt niet, en dat is geen verkooppraatje maar bouwkunde. Lood dat in een uitgesleten voeg wordt teruggelegd, heeft niets om zich aan vast te houden. Nieuw voegwerk boven lood dat zijn vorm kwijt is, houdt het water niet tegen dat er onderdoor komt. In beide gevallen staat hier over enkele jaren opnieuw een steiger, en dat is de post die u dan voor de tweede keer betaalt. Wij benoemen dat bij de opname: het lood doen wij, en voor het voegwerk verwijzen wij naar een metselaar, ook wanneer dat meer werk is dan u had verwacht.

Het werk zelf valt bij ons in twee delen. Het lood onderlangs, de loketten en de afwerking tegen het metselwerk vernieuwen. En de kop afdekken met lood, zodat er van boven geen water meer intrekt. Voegwerk uithakken, stenen vervangen en het hele stuk metselwerk afbreken doen wij niet; dat is werk voor een metselaar of een aannemer. Weghalen verwijdert hier wel in één moeite door een obstakel dat de wind vanaf het duin vol vangt.

Onze grens loopt buiten. Het reinigen van een kanaal en het oordeel of het geschikt is voor wat erop is aangesloten, hoort bij een schoorsteenveger; die heeft daar papieren voor en wij niet. Wat binnen op dat kanaal is aangesloten, laten wij eveneens met rust. Dat is geen terughoudendheid maar een afbakening die u tijd bespaart: hoort uw vraag aan de binnenkant thuis, dan verneemt u dat liever bij het eerste telefoontje dan nadat er iemand is langsgeweest.

In de naoorlogse buurten, zoals de Bloemenbuurt, de Duinenbuurt en de Spanjaardsbergbuurt, staan minder gemetselde schoorstenen en zijn ze bovendien jonger. Daar gaat het vaker om een doorvoer door het dakvlak, om de afdekking erop en om de manier waarop die is ingewerkt dan om metselwerk aan het eind van zijn leven. Omdat die woningen uit één bouwstroom komen, speelt wat bij u aan de hand is doorgaans ook bij de buren. Dat melden wij, want wie samen opdracht geeft laat de opbouw één keer komen in plaats van vier keer.

Wat loodwerk rond een schoorsteen landelijk kost, is de vraag die het vaakst wordt gesteld. Een bedrag zetten wij hier niet neer; de opbouw van de rekening wel. Die bestaat uit de breedte van de schacht op het dakvlak, de vraag of er een afdekking met lood bij komt, het aantal loketten met de lengte van de loodaansluiting, en het materieel dat nodig is om erbij te komen. Bij een woning met een tuin eromheen is dat laatste meestal overzichtelijk. Staat er dit jaar toch al dakwerk op de rol, meld het dan: werk dat in dezelfde opbouw meegaat scheelt aanzienlijk.