Dakgoot en hemelwaterafvoer in Zaandam door een dakdekker

Wat hier in Zaandam speelt

Bij een galerijflat verdwijnt het water niet aan de rand maar in het dakvlak zelf. Er liggen putten in het dak, die lozen op een standleiding die binnendoor naar beneden gaat, en die leiding komt pas ergens onderin het gebouw op het riool uit. Dat systeem werkt goed en het heeft één eigenschap die iedereen onderschat: er is van buitenaf niets aan te zien. Zit een put dicht, dan loopt de goot niet over waar iemand het ziet; het water verzamelt zich op het dak en het eerste signaal komt in de bovenste woning of langs de binnenzijde van een schacht. Tegen die tijd draagt het dak al dagen extra gewicht.

Daarom is de noodoverloop op zo een gebouw het belangrijkste onderdeel en tegelijk het meest verwaarloosde. Een overloop of spuwer in de dakrand laat het water eruit als de gewone afvoer dichtzit, en hij hoort zichtbaar aan de buitenzijde uit te komen, precies zodat iemand op straat merkt dat er iets mis is. Wij treffen hem regelmatig dichtgeschilderd aan, of dichtgezet bij een eerdere renovatie, of te hoog aangebracht zodat hij pas werkt wanneer het dak al meer water draagt dan het hoort te dragen. Wij lopen dat bij elke opname na, ook als de vraag over iets anders ging.

Voor een beheerder is de praktische kant net zo belangrijk als de techniek: hoe komt iemand er veilig bij. Op een dak van veertien woonlagen is het reinigen van een put geen klusje tussendoor maar werk met valbeveiliging, een deugdelijke opgang en afspraken over wie er wanneer op het dak is. Wij nemen dat mee in de offerte in plaats van het als vanzelfsprekend te behandelen, en wij zeggen eerlijk wanneer een dak niet veilig te betreden is zoals het er nu bij ligt.

Langs de Zaan is het verhaal het spiegelbeeld. In de Oude Haven, de Russische buurt en Het Kalf staat lintbebouwing met kappen en gewone hanggoten, aan panden die smal zijn, dicht op elkaar staan en waarvan een deel van hout is. Daar is niet de afvoercapaciteit het probleem maar de bereikbaarheid en het houtwerk: een goot die overloopt, loopt in zo een pand langs de gevel en dan is de schade aan het hout groter dan de schade aan de goot. Wij beoordelen het boeiboord en het gootbeschot daar standaard mee.

Wat wij hier doen: dakputten en afvoeren reinigen en doorspuiten, bladroosters en kiezelbakken plaatsen of vervangen, noodoverlopen en spuwers nalopen en waar nodig aanbrengen, goten leegmaken, repareren en vervangen, beugels en het afschot herstellen, uitlopen en bochtstukken vervangen, en hemelwaterafvoeren vernieuwen tot het punt waar het water weggaat. Het houtwerk onder een goot beoordelen wij mee. Op dakwerk geven wij zes jaar garantie.

De landelijke vraag hierbij is wat een dakgoot vervangen per meter kost. Wij noemen geen bedrag, maar wel waar het aan hangt: het materiaal, de lengte, de hoogte en bereikbaarheid, het aantal bevestigingspunten en de staat van het houtwerk eronder. Bij een hoog gebouw komt daar de toegang bij: valbeveiliging, opgang en soms een hoogwerker bepalen dan meer van het bedrag dan de meters zelf.