Lood rond de schoorsteen in Zaandam door een dakdekker

Wat hier in Zaandam speelt

Bij een oud pand aan het water zijn er twee vragen die eerst beantwoord moeten worden. De eerste is of de schacht nog ergens op aangesloten is, want dat bepaalt of houden of weghalen de verstandigste route is. De tweede is of hij scheef staat doordat het metselwerk is bezweken of doordat het dakvlak eronder is gaan hellen. Dat onderscheid is bepalend: nieuw voegwerk in een schacht die scheef staat omdat het pand beweegt, verandert niets aan de scheefstand. Wij maken dat onderscheid bij de opname en zeggen eerlijk wat wij zien, ook als het antwoord groter is dan waarvoor u belde.

Vrijwel elke schoorsteen gaat van boven naar beneden stuk. De kop staat onafgedekt in de regen, het water zakt het kanaal in, en zodra het vriest drukt het bevroren vocht de voegen naar buiten. U ziet dat eerst terug als korrels en brokjes voeg in de goot of op het dakvlak; de vochtplek binnen, precies onder de schoorsteen, komt pas later. Dat verschil is geld waard: in die eerste fase volstaan een metselaar voor de voeg en een afdekking met lood van ons, in de tweede niet meer.

Het loodwerk eromheen is wat een dakdekker hier doet, en op een licht of houten pand telt dat dubbel. Loketten en een loodvoet sturen het water van de schacht af het dakvlak op, en waar dat lood ooit is teruggelegd zonder opnieuw te worden ingevoegd, of waar er kit overheen is gegaan, loopt het water erachter naar binnen. In een houten constructie verdwijnt dat vocht in het materiaal en komt het pas veel later aan het licht. Wij vervangen zo een aansluiting in delen met overlap en zetten het lood in een gezonde voeg; moet die voeg eerst hersteld worden, dan is dat werk voor een metselaar.

Bij panden die werken hangt er nog een detail aan. Een loodaansluiting die spanning moet opnemen, mag niet in grote stukken worden gelegd; zij moet kunnen bewegen, anders scheurt zij precies daar waar de spanning het hoogst is. Daarom gebruiken wij kortere stukken en meer overlap dan op het eerste gezicht nodig lijkt. Dat is geen extra werk dat wij erbij verzinnen maar de reden dat zo een aansluiting het hier wel houdt.

In de naoorlogse wijken en in de hoogbouw komt de gemetselde schoorsteen nauwelijks voor; daar gaat het om doorvoeren op een plat dak. Die zijn technisch iets anders maar leiden tot dezelfde soort lekkage: de opstand rond een doorvoer is de zwakke plek, zeker wanneer er bij een eerdere dakvervanging omheen is gewerkt in plaats van opnieuw ingewerkt. Wij nemen die doorvoeren standaard mee in een dakopname.

Twee dingen vallen buiten ons vak: vegen en het keuren van kanalen. Daar is een schoorsteenveger voor, en aan een toestel dat op zo een kanaal is aangesloten komen wij niet. Wat wij wel uitvoeren: loketten, voet en dakvlakaansluiting in lood vernieuwen en een afdekking met lood aanbrengen. Voegwerk, stenen, de kop en het afbreken van een schacht buiten gebruik laten wij aan een metselaar of aannemer.