Dakpannen vervangen in Beverwijk: dakdekker voor het hellende dak

Wat hier in Beverwijk speelt

De vooroorlogse woningen, goed voor een vijfde van de voorraad en grotendeels in en rond het Centrum, zijn het type dak waar het ambacht bij komt kijken. De pannen zijn er van een model dat soms niet meer wordt gemaakt, de kapconstructie is in de loop van tachtig jaar meerdere keren aangepast, en de nokvorsten liggen vaak nog in specie. Bij zo’n dak zijn de bestaande pannen geen afval maar materiaal: wij nemen ze zorgvuldig af, sorteren op bruikbaarheid en leggen ze terug, en het overschot is voorraad voor later.

De woningen uit de jaren zeventig tot en met negentig vormen samen het grootste aaneengesloten cohort in deze plaats en vragen iets heel anders. Die daken zijn gebouwd met machinaal geproduceerde pannen op panlatten met een onderlaag, en ze naderen nu de leeftijd waarop niet de pan maar de onderlaag en de bevestiging het begeven. Zo’n dak lekt nog niet en laat bij een stevige noordwesterwind wel regen door, omdat het onderdak zijn taak niet meer doet. Dat is het moment om te kijken en niet het moment om te wachten.

Hoe wij dat beoordelen is in beide gevallen hetzelfde en het is geen kijken vanaf de grond: wij openen een stuk, bij de dakvoet en bij de nok. Daar zien wij de staat van de panlatten, het beschot en de laag eronder, en pas dan valt te zeggen of er herstel nodig is of vervanging. Een half uur werk, en het verschil tussen een offerte en een schatting. Op oudere daken komt daar bovendien nog wel eens uit dat er ooit iets overheen is gelegd zonder dat de laag eronder eruit is gehaald.

In Broekpolder is dit onderwerp voorlopig niet aan de orde en dat zeggen wij ook gewoon. Met achtendertig procent van de woningen uit 1995 tot 2005 en vierenvijftig procent uit 2005 tot 2015 staat daar vrijwel geen dak dat aan vervanging toe is. Wat er daar speelt is hoogstens een losgeraakte pan na storm, een verstopte goot, of een aansluiting rond een dakraam dat bij oplevering net niet goed is gemaakt. Wij komen daar met plezier voor, maar wij verkopen er geen dak.

Een punt dat door de hele plaats speelt: de rij pannen bij de dakvoet. Daar staat bij een volle goot het water tegenaan en daar krijgt de wind het meeste grip onder de pan. In zowel de vooroorlogse als de naoorlogse woningen begint daar het merendeel van de lekkages die wij zien. Het is bovendien het goedkoopste moment om in te grijpen, want zolang het bij die onderste rij blijft is de schade beperkt tot enkele pannen en wat panlat.

Wat wij doen: pannen afnemen, sorteren en terugleggen, panlatten en tengels vernieuwen, het onderdak en het beschot herstellen, nok- en hoekkeperafwerking opnieuw maken, gevelpannen en vogelschroot aanbrengen, stormklemmen zetten waar de bevestiging tekortschiet, en dakramen en doorvoeren opnieuw aansluiten wanneer het dak toch openligt. Isolatie kan in dezelfde ronde mee.

De landelijke vraag is wat dakpannen vervangen per vierkante meter kost. Wij noemen geen bedrag, wel wat het bepaalt: wat de proefopening laat zien over panlatten, onderdak en beschot, het aantal meters nok en hoekkeper, het aantal onderbrekingen in het vlak, de helling, en de manier waarop wij erbij komen. Of het bestaande pantype herbruikbaar is, scheelt daarbovenop zowel in geld als in aanzicht.