Plat dak in IJmuiden: dakdekker uit Lijnden voor bitumen en EPDM

Wat hier in IJmuiden speelt

Een plat dak faalt op zijn overgangen: de dakrand, de opstand tegen een hoger deel, de aansluiting bij de afvoer en de plek waar een doorvoer door de bedekking komt. Bij een portiekflat uit de wederopbouw is de dakrand het onderdeel dat het meeste te verduren krijgt, en dat is hier niet abstract: de windbelasting op een dakrand aan de zeezijde is structureel hoger dan landinwaarts. Wat er dan gebeurt is voorspelbaar: een randstrook of een profiel wordt aan één kant opgetild, water komt erachter, en bij de volgende harde wind trekt het verder los. Dat is van de grond af slecht te zien, en daarom lopen wij bij een opname de hele rand na en niet alleen de hoek boven de woning die belde.

Het tweede kenmerk van deze gebouwen is dat het dak boven een gezamenlijk gebouw ligt maar de melding van één bewoner komt. De bovenste woning ziet de vlek, de vereniging bezit het dak, en de begroting is een gezamenlijke beslissing. Wij nemen daarom bij zo’n melding het hele vlak op en leveren een verslag per onderdeel: bedekking, randzone, opstanden, afvoerpunten, noodoverstort en doorvoeren. Een bestuur kan daarmee besluiten in welke volgorde het gebeurt, en een bewoner ziet dat zijn klacht ergens staat. Dat is prettiger dan een offerte met één regel waar niemand iets mee kan.

Het derde punt is de afvoer, en in het duin met een extra reden. Een plat dak met inwendige afvoeren is afhankelijk van die punten, en hier komt er stuifzand bij dat naar het laagste punt zakt. Een afvoer die traag wordt, wordt dat hier eerder dan elders, en wanneer hij dicht zit blijft er water op staan dat weegt. De noodoverstort is dan het verschil tussen een natte plek en een constructie die het begeeft. Hij hoort zichtbaar aan de gevel te zitten, boven de normale afwateringshoogte, zodat iemand merkt dat hij werkt. Wij kijken bij elke opname of hij aanwezig en open is, en waar hij op loost.

Bij isolatie en afschot speelt in dit gebouwtype iets wat vaak over het hoofd wordt gezien. Bij een renovatie is er in veel wederopbouwcomplexen isolatie op het bestaande dak gelegd. Is daarbij het afschot niet meegenomen, dan staat er na elke bui water op het dak, en water dat blijft staan is de plek waar vuil zich verzamelt en waar de bedekking bij vorst het meest te verduren krijgt. Wij meten dat na en lossen het bij een vervanging op met afschotisolatie in plaats van het vlak opnieuw vlak te leggen. Bij een serie identieke daken is dat een keuze die zich over het hele complex terugverdient.

Over de bedekking zelf: tweelaags bitumen en EPDM uit één baan voldoen allebei prima, en de vorm van het dak plus wat eronder ligt bepaalt welke het wordt. Een vlak met veel doorbrekingen en installaties laat zich in bitumen vaak netter oplossen; een rechthoekig vlak zonder veel obstakels is met EPDM in één baan te doen, waardoor er geen naden in het vlak zitten. Belangrijker dan die keuze is dat alle details binnen hetzelfde systeem worden uitgevoerd. Een vlak in EPDM waarop iemand met bitumen heeft gerepareerd, is de klassieke menging die na een paar jaar opnieuw loskomt.

Doorbrekingen verdienen bij oudere complexen een eigen ronde. In zestig jaar is er van alles op en door zo’n dak gegaan: ontluchtingen, afvoeren van individuele toestellen, antennes, kabels, bevestigingen van later geplaatste installaties. Elk daarvan heeft een eigen afwerking en een eigen leeftijd, en ze zijn vrijwel nooit tegelijk aangebracht. Wij lopen ze bij een opname allemaal na, want een dak met twintig doorbrekingen van twintig verschillende jaren heeft geen enkel probleem maar een reeks die zich achter elkaar aandient.

De landelijke zoekvraag gaat hier over de vierkantemeterprijs van een plat dak. Wij noemen geen bedrag, maar wel waaruit het is opgebouwd: het oppervlak, de gekozen bedekking, de isolatie en het afschot, het aantal doorbrekingen en de lengte van de randzone. Bij een flatdak is die randzone in verhouding kleiner dan bij een aanbouw, maar hij is wel het onderdeel dat de levensduur bepaalt, en dat is waar wij bij het offreren de meeste aandacht aan besteden.