Zink- en loodwerk in IJmuiden door een zinkwerker uit Lijnden

Wat hier in IJmuiden speelt

Zeelucht en havenlucht bevatten chloriden, en chloriden versnellen corrosie op vrijwel elk metaal dat buiten hangt. Het gevolg is niet dat zink hier ongeschikt zou zijn, want dat is het niet, maar dat de zwakste schakel verschuift. Landinwaarts is de levensduur van een zinken goot of dakrand een eigenschap van het zink. Hier is het een eigenschap van het bevestigingsmateriaal. Een zinken bak op verzinkt stalen beugels begeeft het hier merkbaar eerder, niet omdat het zink op is maar omdat de beugel is weggeroest en de bak is gaan werken.

Wat dat in IJmuiden bijzonder maakt, is de schaal waarop het zich herhaalt. In Zeewijk en Duinwijk staan portiekflats en rijenbouw uit één ontwerpperiode, en dat betekent dat één materiaalkeuze uit de jaren vijftig over honderden meters dakrand is doorgevoerd. Gaat die keuze onder deze belasting ergens mis, dan gaat hij overal mis, alleen niet allemaal tegelijk. Dat is precies waarom wij bij zulke complexen adviseren om de dakrand op complexniveau op te nemen: niet omdat het meer werk oplevert, maar omdat u dan het verloop ziet in plaats van een momentopname van het blok dat toevallig het eerst lekte.

De tweede eigenschap van zo’n aaneengesloten wederopbouwwijk is de lengte. De dakranden en gootlijnen lopen over lange stukken door, en zink zet uit en krimpt met de temperatuur. Aan een dakrand die vol op de zon staat en daarna snel afkoelt, gaat dat met grotere uitslagen dan aan een beschutte gevel. Te lange velden zonder uitzettingsvoorziening scheuren op de bevestiging. Wij houden de veldlengtes daarom bewust korter aan de belaste zijde en zetten de expansiestukken op de plek waar ze werken, in plaats van het werk uit te voeren zoals het aan de landzijde ook zou gaan.

Metaalcombinaties zijn het derde onderwerp, en ze zijn hier goed zichtbaar. Koper boven zink is het klassieke voorbeeld: water dat over koper heeft gelopen en daarna op zink terechtkomt, tast dat zink versneld aan. Dat is geen theorie maar een detail dat u op een dak letterlijk kunt aanwijzen, als een streep in het zink precies onder een koperen onderdeel. Bij de opname volgen wij daarom de hele weg van het water, en beperken wij ons niet tot het onderdeel van uw melding. Bij gebouwen waar in de loop van de tijd van alles is bijgezet, en dat geldt na zestig jaar voor vrijwel elk complex, is dat vaker raak dan u zou denken.

Voor loodwerk geldt aan de kust een apart verhaal. Lood is hier in zijn element: het is ongevoelig voor zout en het beweegt mee met de ondergrond. Het mankement zit doorgaans op de overgang naar het metselwerk. In het vooroorlogse deel van IJmuiden-Noord en IJmuiden-Zuid staan panden waar de loodslabben in een voeg zijn ingelaten die inmiddels is uitgesleten, of waar bij een eerdere reparatie kit is gebruikt in plaats van een goed ingewerkte slab. Kit houdt het aan de kust maar even: onder uv, wind en zout scheurt hij binnen een paar jaar, en daarna loopt het water juist achter het lood langs waar niemand het opmerkt.

Wat wij niet doen is bestaand zinkwerk cosmetisch bijwerken zodat het er een seizoen goed uitziet. Is de bevestiging weg, dan is de bevestiging weg; verf lost dat niet op. Wij zeggen dat ook wanneer de offerte daardoor groter uitvalt dan waarop u had gerekend, en bij een vereniging zeker, want een bestuur wil niet twee keer dezelfde post op de begroting zetten.

De landelijke zoekvraag gaat hier over wat een meter zinken goot kost bij vervanging. Wij noemen geen bedrag, maar wel wat de meter hier duurder of goedkoper maakt: de dikte en kwaliteit van het zink, het aantal hoeken en aansluitingen, de keuze voor roestvast bevestigingsmateriaal aan de belaste zijde, de hoogte en of er een steiger nodig is, en de staat van het houtwerk waar het zink op ligt. Dat onderdeel drukt vaker op de rekening dan het zink zelf.