Dakgoot en hemelwaterafvoer in IJmuiden: dakdekker uit Lijnden

Wat hier in IJmuiden speelt

Het verschil tussen blad en zand is het uitgangspunt van elke gootklus in deze wijken. Blad drijft, vergaat en blijft grotendeels boven in de bak liggen waar u het ziet. Zand doet dat allemaal niet. Het weegt, het volgt het water naar het diepste punt en het verzamelt zich juist op de plekken die onbereikbaar zijn: in de bocht, in de tapbuis en in de knik van de afvoer. Wij lopen daarom bij een opname het hele traject na: de bak, het afschot, de tapbuis, de standleiding en het punt waar het water uitkomt. Dat laatste wordt bijna altijd vergeten en is hier juist gevoelig, want een uitmonding die in los zand ligt slibt van onderaf dicht.

Bij een wederopbouwcomplex komt daar iets bij dat u nergens anders in ons werkgebied zo sterk aantreft: alles is hetzelfde. Portiekflats en rijenbouw uit één ontwerpperiode hebben dezelfde gootlengte, hetzelfde aantal tapbuizen en dezelfde afstand tussen bevestigingspunten, honderden keren herhaald. Dat betekent dat een ontwerpkeuze die in 1958 net krap was, dat overal net krap is. Een goot die bij het ene blok twee keer per jaar volloopt, doet dat bij het volgende blok ook. Wij kijken bij zulke complexen daarom naar het patroon en niet alleen naar het blok dat belde, en wij adviseren maatregelen die op de hele serie werken: een extra tapbuis, een ander model bladvanger, een andere schoonmaakfrequentie.

Over bevestiging: aan de kust en in de havenlucht is niet het zink de zwakke schakel maar wat het vasthoudt. Beugels, schroeven en klangen van gewoon verzinkt staal roesten hier merkbaar sneller weg, en dan zakt de goot uit het afschot of scheurt hij bij een bevestigingspunt. De melding die u dan krijgt gaat over een lekkende naad, terwijl de oorzaak een weggeroeste beugel is. Aan de kant van de zee gebruiken wij daarom roestvast bevestigingsmateriaal, en wij houden metalen die elkaar aantasten uit dezelfde waterloop.

Het afschot verdient hier aparte aandacht, juist omdat er zand in het spel is. Een goot met te weinig verval houdt permanent een laagje water vast, en in stilstaand water bezinkt het zand. Dat werkt als een vliegwiel: naarmate er meer zand ligt, blijft er minder verval over. Bij vervanging meten wij daarom het verval opnieuw uit in plaats van de nieuwe bak in bestaande beugels te hangen, en plaatsen wij liever een tapbuis extra dan dat een lange bak op één punt moet afwateren. Bij een serie identieke blokken is dat bovendien een maatregel die zich honderd keer terugverdient.

In IJmuiden-Noord, IJmuiden-Zuid en het vooroorlogse deel van IJmuiden-West gaat het om andere goten: hanggoten en bakgoten op houten gootbetimmering, en daar is het hout vrijwel altijd de zwakke schakel. De betimmering rot aan de onderzijde, het draagvlak verdwijnt, de goot zakt uit het afschot, en de naad die daardoor gaat werken krijgt de schuld. Bij zo’n melding beginnen wij daarom bij het houtwerk en de bevestiging, en pas als laatste bij de naad zelf. Kit op een naad van een goot zonder draagvlak is weggegooid geld.

Wat wij hier doen: goten schoonmaken en doorspuiten, zinken en kunststof goten repareren of vervangen, gootbetimmering herstellen, beugels en klangen vernieuwen, afschot herstellen, tapbuizen en bochten vervangen, bladvangers plaatsen die tegen zand bestand zijn, en hemelwaterafvoeren vervangen tot aan het punt waar ze uitkomen. Voor een vereniging schrijven wij per onderdeel op wat er speelt: bak, bevestiging, afschot, tapbuizen en noodoverstort, zodat een bestuur kan plannen en begroten.

De meest gestelde landelijke vraag gaat over de meterprijs van een nieuwe goot. Wij zetten hier geen bedrag neer, maar wel waar de meter aan hangt: het materiaal, de hoogte en bereikbaarheid, of er een steiger of hoogwerker nodig is, hoeveel bevestigingspunten er vervangen moeten worden en of de dakrand of de betimmering eronder nog gezond is. Bij een serie identieke blokken verandert de meterprijs bovendien wanneer het werk in één keer over meerdere blokken loopt; dat is geen korting die wij verzinnen maar een gevolg van opbouwen en afbouwen.