Lood rond de schoorsteen in IJmuiden: dakdekker voor lood en afdekking

Wat hier in IJmuiden speelt

De gemetselde schoorstenen in IJmuiden staan vooral op het vooroorlogse deel van IJmuiden-Noord en IJmuiden-Zuid, waar respectievelijk bijna de helft en ruim een derde van de woningen van vóór 1945 is. Dat zijn individuele kappen met elk hun eigen onderhoudsgeschiedenis, en daar zit het werk in de kop en in de voet. Een kop die nooit een afdekking heeft gekregen neemt water op en geeft dat naar beneden door; het lood aan de voet ligt in een voeg die is uitgesleten of ooit met kit is dichtgesmeerd. Wie op de bovenste verdieping een plek ziet die precies onder de schoorsteen zit, heeft meestal met één van die twee te maken, en vaak met allebei.

Wat deze plaats onderscheidt, is niet dat lood hier sneller slijt, want dat doet het niet, maar dat de schroeven, klemmen en beugels die het op zijn plaats houden het eerder begeven. Zeelucht en havenlucht samen tasten bevestigingsmateriaal aan dat landinwaarts jaren langer meegaat. Het gevolg is verraderlijk: van onderaf ziet het lood er nog netjes uit terwijl het aan de bovenkant niet meer vastzit, en bij de eerste stevige wind komt het omhoog. Wij kijken bij een opname daarom niet alleen naar het materiaal maar ook naar waarmee het vastzit, en bij vervanging kiezen wij bevestiging die tegen deze omgeving kan. Dat ziet u op de rekening terug en verdient zich in levensduur terug.

De handelingen die bij ons werk horen zijn te overzien. Aan de voet gaat het oude lood eruit en komt nieuw lood terug: voetstuk, loketten en de strook op het dakvlak. Daar bovenop hoort een afdekking met lood die vastzit, die het inregenen van het kanaal stopt. Uitgespoelde voegen, verweerde stenen en de kop zelf zijn werk voor een metselaar; dat doen wij niet. Staat de schoorsteen buiten gebruik, dan is weghalen een reële keuze, al laat u het afbreken door een aannemer doen. Die keuze noemen wij in deze omgeving uit onszelf, want een gemetselde kop aan zee blijft onderhoud vragen zolang hij er staat.

Wat buiten ons vak valt, zeggen wij er meteen bij. Een kanaal vegen en keuren doen wij niet; dat hoort bij een schoorsteenveger die daar zijn eigen papieren voor heeft. Binnen, aan wat er op het kanaal is aangesloten, komen wij evenmin. Wij blijven aan de buitenkant: het lood boven het dakvlak, plus de aansluiting op de pannen of de bedekking eromheen. Heeft u een vraag die daar net buiten valt, zeg het dan bij de melding; dan verwijzen wij u door in plaats van voor te rijden.

In Zeewijk en Duinwijk, en in het naoorlogse centrum rond de Lange Nieuwstraat, is het beeld anders. Daar gaat het minder vaak om een gemetselde schacht en vaker om wat er verder door het dak steekt: doorvoeren, ontluchtingen en de afdekkingen daarop. Omdat die wijken in één ontwerpperiode zijn gebouwd, is die detaillering over hele blokken identiek uitgevoerd, en dus herhaalt een tekortkoming zich. Ziet u bij uw eigen woning iets, dan is de kans groot dat de buren het ook hebben. Wij melden dat gewoon, want een complex dat het werk samen aanbesteedt staat in één keer in de steiger en betaalt het opstellen niet zes keer.

De landelijke vraag is wat loodwerk rond een schoorsteen kost. Een bedrag noemen wij niet, wel wat het bepaalt: de breedte van de schoorsteen op het dakvlak, of er een afdekking met lood bij komt, het aantal loketten en de lengte van de loodaansluiting, de gekozen bevestiging, de bereikbaarheid en het opstellen. Dat laatste weegt bij dit werk vaak zwaarder dan het lood zelf, en daarom is het de moeite waard om dakwerk dat toch op de rol staat in dezelfde periode te plannen.