Lood rond de schoorsteen in Haarlem: dakdekker voor voetlood en loketten

Wat hier in Haarlem speelt

In de binnenstad, de Vijfhoek en de Burgwal staan de schachten op panden die eeuwen oud kunnen zijn. Metselwerk dat zo lang boven het dak uitsteekt, vangt regen van alle kanten en droogt aan de noordzijde nauwelijks. Het voegwerk spoelt uit, de bovenste lagen gaan water opnemen en op een gegeven moment komt er een steen los. Dat is hier geen schoonheidsfout: de daken zijn hoog, de straten zijn smal, en wat valt komt op een stoep of op een fiets terecht. Ziet u gruis in de goot of staat de kop uit het lood, houd de plek eronder vrij en laat er meteen een metselaar of een aannemer naar kijken; het metselwerk doen wij niet. Het lood aan de voet vernieuwen wij zodra de kop weer vast staat.

Aan de voet zit het tweede verhaal, en dat verklaart de meeste meldingen. Waar de schacht het dakvlak raakt hoort lood te liggen: een voetstuk, loketten langs de zijkanten en een aansluiting die het water eromheen leidt. Bij dit type metselwerk is dat lood in een voeg ingelaten, en die voeg is na tientallen jaren uitgesleten of ooit met kit bijgewerkt. Het gevolg is een vochtplek op zolder die eruitziet als een dakprobleem terwijl de pannen ernaast niets mankeren. Wij kijken kop en voet altijd samen na: het lood vernieuwen wij, en het metselwerk is voor een metselaar, want nieuw lood onder los metselwerk houdt niet.

Wat er mag, is in deze stad een vraag die vóór het werk hoort. Bij een pand met monumentenstatus staat de schacht in het silhouet van het huis, en dan kan ook het lood eromheen aan eisen gebonden zijn. Wij zoeken de status op en schrijven in het voorstel wat zeker mag en wat nog bij de gemeente ligt. Wat wij niet doen is namens u een oordeel vellen over wat er met zo’n pand hoort te gebeuren; dat bepaalt de gemeente, en wij zorgen dat u het weet voordat er een steiger staat.

In het Ramplaankwartier en Haarlem-Zuidwest gaat het om jongere schachten op kappen uit de jaren twintig en dertig, vaak met een dakkapel ernaast. Daar is het patroon overzichtelijker: voegwerk, kop en loodaansluiting zijn even oud als de rest van het dak en dus in dezelfde periode aan vervanging toe. In de portiek- en galerijflats van Haarlem-Noord en in de hoogbouw van Schalkwijk komt dit werk nauwelijks in deze vorm voor; daar gaat het om doorvoeren en afdekkingen op een plat dak, en dan is de vraag of de aansluiting op de bedekking nog dicht is en of er een kap op de doorvoer zit.

Onze grens noemen wij liever vooraf. Vegen en het keuren van een kanaal is het werk van een schoorsteenveger en daar horen eigen papieren bij; dat doen wij niet. Aan het toestel dat binnen op het kanaal is aangesloten komen wij evenmin. Wat wij wel doen: het loodwerk aan de voet en de loketten vervangen en het lood van de afdekking vernieuwen, zodat er geen water meer in het kanaal zakt. Voegwerk, losse of verweerde stenen, de kop en afbreken horen bij een metselaar of een aannemer.

Wat loodwerk rond een schoorsteen kost, staat hier niet, maar wat het bepaalt wel: het aantal loketten en de lengte van de loodaansluiting, of het lood van de afdekking meegaat, en of de voet helemaal opnieuw moet. In de oude stad weegt daar zwaar bovenop hoe wij er veilig bij komen. Er is geen erf en geen achterom, een schacht is zelden vanaf een ladder te bereiken, en ruimte op een smalle straat vraagt een aanvraag met een doorlooptijd die niet van ons afhangt.