Dakgoot en hemelwaterafvoer in Heemstede door een dakdekker uit Lijnden

Wat hier in Heemstede speelt

Begin bij wat eronder zit. Bij de kappen uit de jaren twintig en dertig in de Indische buurt en de Rivierenbuurt ligt de goot op een houten beschot, met een boeideel aan de voorzijde en bij veel panden een overstek dat een stuk van de gevel vrijhoudt. Dat hout is bij de bouw behandeld en daarna zelden meer. Waar de goot jaren heeft overgelopen, is het van bovenaf zacht geworden, en een nieuwe bak op zacht hout is weggegooid geld: de schroeven van de beugels krijgen geen houvast meer en de goot zakt binnen een paar jaar opnieuw uit zijn afschot. Wij halen bij een opname daarom de bladvanger eruit en voelen aan het beschot, en wij zeggen het als het hout mee moet.

Het tweede punt is het afschot zelf, en daar is Heemstede een bijzonder geval. Deze plaats ligt op zand en niet op veen: er is vrijwel geen zetting die een pand scheef trekt. Een goot die water vasthoudt is hier dus bijna nooit scheef gezakt, maar verkeerd opgehangen, of zijn beugels zijn krom getrokken door het gewicht van blad en water. Dat is een prettige uitkomst, want het is te herstellen door de beugels opnieuw te stellen in plaats van door de hele gevel na te lopen. Wij meten het verval na voordat wij een nieuwe goot in oude beugels hangen.

Derde punt: de zichtzijde. Heemstede telt veel beeldbepalende en monumentale panden, en aan de straatzijde is de goot daar onderdeel van het gezicht van het huis. De gemeente kijkt bij zulke panden mee met de materiaalkeuze, en dat kan betekenen dat een kunststof bak aan de voorzijde niet aan de orde is terwijl hij aan een achterdakvlak zonder bezwaar kan liggen. Wij zoeken dat uit vóór de offerte, want een materiaalkeuze die later niet blijkt te mogen is een verrassing die niemand wil. Wat er precies is toegestaan hangt af van de status van het pand; dat is een vraag aan de gemeente en niet aan ons.

Bij de uitbreiding van de jaren zestig in de Geleerdenbuurt en bij de laagbouw in Merlenhoven uit de jaren tachtig speelt iets anders. Daar liggen vaak de goten en afvoeren van de bouwtijd nog, in één systeem over een hele rij woningen. Dat maakt het onderhoud voorspelbaar: wat bij het ene huis aan de hand is, speelt bij de buren meestal ook. Wij melden dat gewoon, want een rij die het werk samen aanbesteedt staat in één keer in de steiger en is goedkoper uit dan zes losse opdrachten.

Wat wij hier doen: goten leegmaken en doorspoelen tot en met de uitlopen, naden en hoekstukken nalopen en waar het kan opnieuw solderen, een doorgeroest gootdeel of de hele goot vervangen in zink of in kunststof, gootbeugels vervangen en het afschot opnieuw stellen, hemelwaterafvoeren vervangen en de aansluiting op het riool nalopen, bladvangers plaatsen waar bomen dicht bij het dak staan, en het boeideel en het gootbeschot beoordelen en vervangen wanneer dat nodig is.

De landelijke vraag is wat een dakgoot vervangen per meter kost. Dat bedrag zetten wij hier niet neer, maar wel waar de meter aan hangt: het materiaal, de lengte, het aantal uitlopen en hoeken, de hoogte en bereikbaarheid, en vooral de staat van het houtwerk eronder. Dat laatste ziet u van onderaf niet en wij pas als de oude bak eraf gaat. Wij benoemen dat risico vooraf in plaats van het als meerwerk te laten vallen.