Zink- en loodwerk in Westerpark door een zinkwerker uit Lijnden

Wat hier in Westerpark speelt

De Spaarndammerbuurt is de plek waar dit het scherpst ligt. Michel de Klerk ontwierp daar tussen 1914 en 1921 drie woningblokken aan het Spaarndammerplantsoen, waarvan Het Schip uit 1919 het bekendste is: een gebouw dat zijn naam dankt aan de posttoren die op een scheepsboeg lijkt en aan de twee stoompijpachtige torens op het dak. Bij dat soort architectuur is het dak geen restpost. Dakvorm, pannen, siermetselwerk, zinkwerk en zelfs die torens zijn onderdeel van het monument. Een zinkwerker die daar een detail "even praktischer" oplost, tast dus niet alleen een bouwdeel aan maar een beschermd onderdeel.

Wat dat voor ons werk betekent, is een andere werkvolgorde. Bij een gewoon pand kijken wij wat kapot is en stellen wij de beste technische oplossing voor. Bij een beschermd pand beginnen wij met opmeten en fotograferen van wat er ligt: profiel, felsrichting, veldlengte, kraalvorm, de manier waarop een aansluiting op metselwerk is uitgevoerd. Pas daarna stellen wij voor hoe het hersteld kan worden. Of een wijziging is toegestaan, beoordeelt de gemeente en niet wij, en wij doen daar geen beloftes over. Wat wij wel kunnen, is herstellen in dezelfde uitvoering, en dat is meestal precies wat er gevraagd wordt.

Technisch is het oude zinkwerk hier bovendien anders gemaakt dan het moderne. Veldlengtes, de manier waarop uitzetting wordt opgevangen en de aansluiting op de dakrand volgen de vormentaal van het ontwerp en niet de handleiding van een leverancier. Dat betekent dat een standaardoplossing er letterlijk niet in past. Wij passen ons werk aan op wat er is, ook als dat langzamer gaat. Een dakrandprofiel van de plank dat met vier centimeter afwijkt, is op zo’n gevel meteen zichtbaar.

Loodwerk is in deze buurt vooral de aansluiting op metselwerk, en dat metselwerk is hier bepaald niet vlak. Siermetselwerk, verspringende lagen, uitkragingen en versieringen maken een aansluiting ingewikkelder dan een rechte muur. Waar het misgaat is bijna altijd hetzelfde: een slab die niet meer in de voeg zit of die bij een eerdere reparatie is dichtgesmeerd met kit. Kit is daar een uitstelmiddel dat binnen enkele jaren scheurt, waarna het water achter het lood langs loopt zonder dat u het ziet. Op een beschermd pand komt daar nog bij dat kit op siermetselwerk ook visueel een ingreep is.

Metaalcombinaties spelen op deze daken net als elders. Water dat over koper heeft gelopen en daarna op zink terechtkomt, tast dat zink versneld aan; u herkent het aan een donkere streep precies onder een koperen onderdeel. Wij lopen bij een opname het hele watertraject na en niet alleen het onderdeel waarover u belde. Op een blok met veel dakopbouwen, schoorstenen en dakkapellen zijn dat meer overgangen dan op een eenvoudig dak, en dus meer plekken waar dit kan spelen.

In de Houthavens speelt dit alles niet: die daken zijn na 2015 gebouwd, met moderne detaillering en zonder beschermde status. Daar is zinkwerk gewoon zinkwerk. Wij zeggen dat erbij omdat het laat zien dat wij per pand kijken en niet per postcode. Op ons dakwerk geldt zeker zes jaar garantie, en wat daaronder valt zetten wij in de offerte, want een garantietermijn zonder omschrijving zegt niets.

De landelijke vraag bij dit onderwerp is wat een zinken dakgoot vervangen per meter kost. Wij noemen geen bedrag, wel wat de meter hier bepaalt: de dikte en kwaliteit van het zink, het aantal hoeken en aansluitingen, de vorm van het bestaande profiel en of dat op maat gezet moet worden, de bereikbaarheid, de staat van het houtwerk eronder, en bij een beschermd pand het traject dat vooraf gaat aan de uitvoering.