Lood rond de schoorsteen in De Pijp: dakdekker voor voetlood en loketten

Wat hier in De Pijp speelt

Het beeld dat wij in de Oude Pijp het vaakst aantreffen is een schoorsteen waarvan de kop water opneemt en waarvan het lood aan de voet is uitgeleefd. De kop krijgt regen van alle kanten en droogt aan de schaduwzijde traag; is er nooit een afdekking op gekomen, dan zuigt het metselwerk zich vol en zakt dat water naar beneden. Aan de voet, waar de schoorsteen het pannenvlak raakt, zit lood in een voeg ingelaten die na anderhalve eeuw is uitgesleten. Wat u binnen ziet is in beide gevallen hetzelfde, namelijk een plek op de bovenste verdieping, en daarom kijken wij kop en voet altijd in één bezoek na: het lood van de afdekking en het lood aan de voet vernieuwen wij, en is het metselwerk van de kop zelf op, dan verwijzen wij naar een metselaar.

Er komt hier een vraag bij die elders zelden speelt. Staat de schoorsteen op of tegen de scheidingsmuur met het buurpand, dan raakt werk eraan twee panden tegelijk, en die panden zijn allebei in appartementen gesplitst. Voordat er iets gebeurt moet dus duidelijk zijn wie er opdracht geeft en wie moet meeweten. Wij zeggen dat aan het begin en niet halverwege, en wij schrijven op wat wij feitelijk aantreffen zonder een oordeel te geven over wie het betaalt; dat volgt uit de akten van beide panden en niet uit ons. Wel zorgen wij dat de beschrijving en de foto’s bruikbaar zijn voor het gesprek dat u met de buren moet voeren.

Ons werk valt uiteen in een paar handelingen, en welke daarvan u nodig heeft blijkt pas van dichtbij. Aan de voet gaat het oude lood eruit en komt nieuw lood terug: het voetstuk, de loketten langs de zijkanten en de strook die op het dakvlak aansluit. Bovenop hoort een afdekking met goed sluitend lood, zodat er geen regen meer in het kanaal valt. Uitgespoelde voegen, losse stenen en een schoorsteen die buiten gebruik is en weg moet, horen bij een metselaar of een aannemer; dat werk doen wij niet. In een stadsbuurt staan veel van deze schoorstenen al jaren zonder functie, en dan is een goede afdekking vaak het eerste wat telt.

Twee dingen laten wij aan een ander over. Het reinigen van een kanaal en de beoordeling of het geschikt is voor wat erop is aangesloten, is werk voor een schoorsteenveger met eigen papieren, en wij treden niet in zijn plaats. Hetzelfde geldt binnenshuis: wat daar op het kanaal is aangesloten raken wij niet aan. Onze grens loopt langs de buitenkant, dus het lood boven het dakvlak en de hechting op de pannen of de bedekking eromheen; metselwerk doen wij niet. Valt uw vraag daarbuiten, dan hoort u dat aan de telefoon in plaats van na een bezoek dat op niets uitloopt.

De grootste post bij dit werk is hier zelden het lood zelf. Een schoorsteen op een smal pand is niet vanaf een ladder te bereiken, dus er komt een steiger of een hoogwerker aan te pas, en in een straat met geparkeerde auto’s, fietsen en voetgangers vraagt dat opstellen en afzetten. Daarom is het verstandig om ander dakwerk in dezelfde periode te plannen: het lood bij een dakkapel, de nok, een gootdeel. De opstelling staat er dan toch, en dat scheelt u de kosten van een tweede keer. Wij noemen die mogelijkheid uit onszelf bij de opname, ook als het ons één opdracht scheelt.

In de Nieuwe Pijp, met bouwblokken uit 1921 tot 1929, gaat het vaker om schoorstenen en doorvoeren op grotere, aaneengesloten dakvlakken, en telt vooral of het werk in dezelfde gang kan met de dakrand en de gootlijn die daar over meerdere panden doorloopt. De landelijke vraag is wat loodwerk rond een schoorsteen kost. Wij noemen geen bedrag, wel de posten: het aantal loketten en de lengte van de loodaansluiting, of het lood van de afdekking meegaat, en de bereikbaarheid en de opstelling.